loading

سدیم و نقش آن در بدن


سدیم، عنصری حیاتی برای بدن! بدن انسان ترکیبی پیچیده و البته جذاب از واکنشهای شیمیایی و فیزیکی است. بسیاری از مواد شیمیایی برای کارکرد درست بدن نیاز هستند.کمبود یا افزایش بیش از اندازۀ هرکدام از آنها میتواند اثرات بدی بر سلامتی انسان داشته باشد.

از جملۀ این عناصر، سدیم است. معمولاً سدیم را در ترکیبات نمک مصرفی جستجو میکنیم و شاید یکی از دسترس ترین و بزرگترین منابع آن هم نمک طعام باشد. انواع دیگر نمکها همانند نمک صورتی یا دریا نیز از ترکیب دو عنصر سدیم و کلر تشکیل میشوند و مقدار بسیار بسیار کمی در میزان این ترکیب از نمک سفره متفاوت هستند. در این مطلب قصد داریم به گوشه ای از نقش سدیم در بدن و عوارض حاصل از افزایش یا کاهش آن در بپردازیم. همراه بمانید.

نقش حیاتی سدیم برای بدن

اغراق نیست اگر بگوییم بدون سدیم، زندگی ما به مخاطره خواهد افتاد. این عنصر برای انتقال پالس­های عصبی، انقباص و انبساط ماهیچه ها (که شامل قلب و رگهای خونی نیز میشود) و نگهداری حجم مناسبی از مایعات در بدن نقش مهمی دارد. همچنین این عنصر باعث کارکرد درست غدۀ تیروئید شده و سطح آب موجود در بدن را تنظیم میکند. به علاوه، مقدار مناسب آن از فشار خون بالا جلوگیری کرده، علایم فیبروز کیستیک را بهبود میبخشد و میزان اسیدیتۀ خون را تنظیم میکند. علاوه بر این به دلیل وجود در شیره های گوارشی، به هضم مناسب غذا نیز کمک میکند.

اثرات سوء افزایش سدیم

بدن انسان، مقدار سدیم موجود در خود را تنظیم میکند. اگر سطح آن بسیار بالا رود، احساس تشنگی ایجاد شده و مایعات نوشیده میشوند. این موضوع، فعالیت کلیه ها را برای خارج کردن سدیم از بدن افزایش میدهد. در نتیجۀ این افزایش فعالیت، ادرار شورتر میشود. میزان سدیم بالا در بدن میتواند باعث ابتلا به سنگ کلیه، افزایش فشار خون و بیماریهای قلبی-عروقی شود. از دیگر بیماری هایی که از سطح بالای این عنصر در بدن ایجاد میشود، سرطان معده است. این سرطان، سومین نوع کشنده در سراسر جهان است که هر ساله باعث مرگ بیش از ۷۰۰ هزار نفر میشود.

اینفوگرافی سدیماثرات سوء کاهش سدیم در بدن

همانطور که افزایش سطح سدیم نابجاست، کمبود آن نیز خطر آفرین است. کاهش این عنصر در بدن منجر به هیپوناترمی (کاهش یون سدیم در خون)، گیجی، کشیدگی عضلات و تشنج شود. چنانچه به هر دلیلی (همانند مصرف بیش از حد مایعات یا مصرف بسیار کم نمک)، سطح این ماده معدنی در بدن کاهش یابد، احتباس مایعات اتفاق می افتد. مواردی که منجر به کمبود سدیم در بدن میشود شامل انسداد رودۀ کوچک، اسهال و استفراغ و کم کاری تیرویید هستند. همچنین بیماریهای قلبی و نوشیدن بیش از اندازۀ آب نیز در کاهش میزان آن در بدن موثرند.

در صورت کاهش سدیم در بدن، پیغامی شیمیایی-هورمونی به کلیه ها و غدد عرق بدن فرستاده میشود تا آب موجود در بدن و در نتیجه میزان آن کاهش نیابد.

با کاهش سطح سدیم، فعالیت مغز تحت تأثیر قرار میگیرد. افرادی که دچار عارضۀ کمبود می­شوند، احساس رخوت کرده، انقباضات عضلانی را تجربه میکنند. همچنین ممکن است سطح هوشیاری خود را از دست بدهند و کما یا مرگ اتفاق افتد. توجه داشته باشید که افزایش سن، نشانه های ذکر شده را شدیدتر میکند.

دیگر مضرات کاهش سدیم در بدن شامل افزایش سطح LDL، بروز بیماری های قلبی و کاهش کارکرد درست قلب میشود. علاوه بر این مقدار کم آن، مقاومت در برابر انسولین را افزایش داده و می تواند منجر به ابتلا به دیابت نوع دوم شود.

جالب است بدانید که نمک اعتیاد آور است و همانند سیگار یا مواد مخدر باعث فریب مغز در نیاز به آن میشود. بنابراین هرچه بیشتر از مواد غذایی شور استفاده کنید، تمایلتان به مصرف نمک و در نتیجه سدیم هم بیشتر میشود.

منابع سدیممقدار مناسب مصرف نمک چقدر است؟

با تمام جنبه های مثبت و منفی از مقدار سدیم موجود در بدن سوال اساسی این است که بدن به چه مقدار از آن در روز نیاز دارد؟

حداقل نیاز هر فرد با مصرف روزانه ۲۰۰ میلیگرم از این عنصر برآورده میشود. اگر منبع اصلی دریافت را نمک بدانیم و با توجه به آنکه ۴۰ درصد نمک از این عنصر تشکیل شده است، سازمان بهداشت جهانی مصرف ۵ گرم نمک در روز را برای افراد بالغ مناسب میداند. این درحالی است که متاسفانه مقدار مصرف نمک سفره در ایران بیش از مقدار استاندارد و برابر۱۰ تا ۱۲ گرم است.

منابع سدیممنابع:

سلامتی و سبک زندگیمطالب

سدیمسرطان معدهفشار خون بالانمک

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *