loading

تداخل ویتامین ها و مواد معدنی(۱)

تداخل مینرال ها

تداخل ویتامین ها و مواد معدنی موضوعی است که می باید محل توجه مصرف کنندگان قرار گیرد. برخی از ویتامین ها و مواد معدنی در کنار یکدیگر بهترین نتیجه را عرضه می کنند در حالی که با برخی دیگر حتی ممکن است بی اثر شوند یا نیاز بدن به آنها بیشتر شود در حالی که نتوانیم جوابگوی نیاز بدن شویم. در نتیجه بدن با کمبود یکی یا هر دوی آنها مواجه شود. در این نوشتار، به بررسی ویتامین ها و مواد معدنی که با ویتامین­ها دارای اثر مغایر یا همخوان هستند می پردازیم. موارد مربوط به مواد معدنی نیز در مطلب مربوطه قابل دسترسی است. برای دانستن بیشتر، همراه بمانید (در انتهای نوشتار جدولی جهت سهولت مقایسه گنجانده شده است).

ویتامین ها

اینکه ویتامین ها چه هستند و کمبود آنها در بدن منجر به چه بیماری هایی می شوند و چه اثراتی دارند و اینکه دوز مناسب مصرف برای آنها چه قدر است، قبلاً مورد بررسی قرار گرفته بود. اما اینجا، همانگونه که در بالا به آن اشاره شد، به  همسویی ها و مغایرت ها می پردازیم تا بهترین نفع را از مصرف آنها ببریم.
ویتامین A و مشتقات آن ( رتینویید)
این ویتامین، برای تقویت بینایی، سلامت بافت ها و پوست، رشد استخوان ها و قوای سیستم ایمنی بدن مهم است.
مغذی های همسو
ویتامین E
ویتامین E باعث می شود جذب روده ای ویتامین A  تا ۴۰ درصد بهینه شود. این دو ویتامین در کنار یکدیگر، باعث افزایش قابلیت آنتی اکسیدانی، محافظت از بدن در برابر ابتلا به برخی از انواع سرطان ها و کمک به داشتن روده و سیستم گوارش سالمتر می کنند. این دو همچنین برای کاهش وزن،  ایمنی بدن، سلامت مغز مفیدند و با سندروم متابولیک، التهاب، واکنش های ایمنی بدن و کاهش شنوایی مقابله می نمایند.
سندروم متابولیک مجموعه ای از عوامل خطرزای متابولیک است. برخی ازعلل زمینه ای این سندرم که سبب افزایش این عوامل خطرزا می شوند عبارتند از: چاقی یا اضافه وزن، عدم فعالیت جسمانی، مقاومت به انسولین و عوامل ژنتیکی. این سندرم برای سلامتی مضر و خطرناک است.
ید
اسید رتنوئیک (از جمله مشتقات ویتامین A) در جذب ید نقش دارد. فقر ویتامین A ، باعث کاهش در جذب ید می شود که نتیجتاً بر کارکرد تیروئید اثر خواهد گذاشت. کم کاری تیروئید در زمانی که بدن فقر ید و ویتامین A  را همزمان تجربه می کند، شدیدتر از زمانی است که بدن تنها فقر ید دارد.
آهن
برای اینکه بدن بتواند بتاکاروتن را به رتینول تبدیل کند، نیازمند آهن است. همچنین، وجود ویتامین A باعث افزایش جذب آهن می شود.
روی (زینک)
این مادۀ معدنی، در انتقال رتنوئید در سراسر بدن نقش دارد. استفادۀ این ویتامین و مادۀ معدنی در کنار یکدیگر کمک می کند تا خطر ابتلا به عفونت در کودکان کاهش یابد. این دو همچنین باعث سلامت قوۀ بینایی می شوند.
مغذی های مغایر
ویتامین E
هرچند این دو در کنار هم منافعی دارند اما باید توجه داشت که افزایش سطح بتا کاروتن (یکی از منابعی که ویتامین A از آن ساخته می شود)، باعث کاهش سطح ویتامین E در بدن خواهد شد.
ویتامین K
مسمومیت با ویتامین A یعنی افزایش بیشتر از حد مجاز آن در بدن، باعث می شود تا ویتامین K نتواند توسط باکتری های موجود در روده سنتز پیدا کند و در عملکرد کبدی و همچنین جذب ویتامین K تداخل ایجاد می شود.
ویتامین B1 (تیامین)
تیامین در تبدیل غذا به انرژی، سلامت پوست، مو، ماهیچه ها و مغز مؤثر است.
مغذی های همسو
مگنزیم
این مادۀ معدنی برای تبدیل تیامین به فرم بیولوژیکی خود و همچنین آنزیم های وابسته به تیامین نیاز است. چنانچه بدن علاوه بر فقر تیامین، فقر مگنزیم را نیز تجربه می کند، درمان فقر تیامین تا زمان غلبه بر مشکل کمبود مگنزیم فایده نخواهد داشت.
مغذی های مغایر
ویتامین B6
این ویتامین می تواند مانع از بیوسنتز تیامین شود.  
ویتامین B2 (ریبوفلاوین)
ریبوفلاوین نیز در تبدیل غذا به انرژی، سلامت پوست، مو، ماهیچه ها و مغز، مورد نیاز بدن است.
مغذی های مغایر
کلسیم
تداخل کلیسم و ریبوفلاوین می تواند باعث تشکیل کلات شود و بر جذب این ویتامین اثر منفی بگذارد.
ویتامین B3 (نیاسین)
نیاسین نیز همچون دیگر اعضای خانواده، در تبدیل غذا به انرژی، سلامت پوست، مو، ماهیچه ها و مغز، مورد نیاز بدن است.
مغذی های همسو
روی
مصرف همزمان این دو می تواند در نشانگرهای آنتی اکسیدان بهتر و کاهش سطح گلوتاتیون (ترکیبی متشکل از آمینو اسید گلیسین، سیستین و گلوتامیک اسید که به طور طبیعی در کبد ساخته می شود)  مؤثر باشد.
ویتامین B5 (پانتوتنیک اسید)
مغذی های مغایر
مس
 فقر این مادۀ معدنی، نیاز به ویتامین B5 را افزایش می دهد.
ویتامین B6 (پیریدوکسین)
مغذی های همسو
مگنزیم
جذب این ویتامین و مادۀ معدنی در کنار هم اتفاق می افتد.  همچنین این دو می توانند در کاهش علایم سندروم پیش از قاعدگی و احتمالاً اوتیسم مؤثر باشند.
مغذی های مغایر
ویتامین B1 در بیوسنتز پیریدوکسین مداخله می کند. ویتامین B9 نیز می تواند به عنوان یک مادۀ متداخل در نظر گرفته شود. ویتامین B6 نیاز به فولات (ویتامین B9)را افزایش می دهد. فولات در کنار ویتامین B12 و B6 می تواند در بروز بیماری های عروقی تأثیرگذار باشد.  
روی
سطوح بالای ویتامین B6 نیاز  بدن به زینک را افزایش می دهد. کمبود مزمن و حاد این ویتامین، در جذب روده ای زینک اثر دارد اما در عین حال، باعث کاهش سطح روی موجود در خون می شود که این امر باعث اخلال در میزان مصرف روی خواهد شد.
ویتامین B9 (فولات)
فولات، اسید فولیک یا فولاسین، برای ساخت سلول های جدید در بدن حیاتی است. در صورت استفاده به میزان مکفی در ماه های اولیۀ بارداری، این ویتامین از بروز بیماری های مادرزادی در مغز یا ستون فقرات جنین/ نوزاد جلوگیری می کند.
مغذی های مغایر
ویتامین B6
این ویتامین نیاز به فولات را افزایش خواهد داد.
ویتامین B12
از آنجا که این دو ویتامین در چرخۀ متیلاسون نقش مهمی دارند، افزایش مصرف در هر کدام، نیاز به مصرف دیگری را نیز افزایش می دهد. کمبود یا فقر این ویتامین در کنار کمبود فولات می تواند منجر به افزایش خطر زوال عقل، آلزایمر و بیماری های عروقی شود. کمبود همچنین می تواند باعث بروز نوعی از کم خونی گردد.
روی
استفادۀ این دو در کنار یکدیگر به خصوص زمانی که بدن دچار فقر روی است، می تواند منجر به کاهش جذب روی توسط بدن شود. اما نتایج بررسی ها قطعی نیستند.
ویتامین B12 (کبالامین)
این ویتامین به کاهش سطح هموسیستئین و احتمالاً خطر ابتلا به بیماری های قلبی کمک می کند. این ریزمغذی همچنین در ساخت سلول های جدید، شکستن برخی از اسیدهای چرب و آمینو اسیدها مؤثر است. این ویتامین در محافظت از سلول های عصبی و کمک به رشد طبیعی آنها مهم می باشد.
مغذی های مغایر
ویتامین C
در محلول های آبی، این ویتامین از کیفیت کبالامین به خصوص در زمان وجود ویتامین B1 و مس می کاهد.
ویتامین B9
استفاده از این ویتامین نیاز به مصرف کبالامین را افزایش می دهد.
ویتامین C (اسید آسکوربیک)
غذاهایی که سرشار از این ویتامین هستند می توانند در کاهش خطر برخی از انواع سرطان همچون دهان، معده و سینه مفید باشند. استفادۀ طولانی مدت از این ویتامین می تواند با آب مروارید مقابله کند. این ویتامین در ساخت کلاژن، سروتونین و آنتی اکسیدانت ها نیز مؤثر است.
مغذی های همسو
ویتامین E
این دو ویتامین در کنار یکدیگر در ساخت آنتی اکسیدانت ها با یکدیگر همکاری می کنند. افزایش مصرف در یکی از آنها، نیاز به مصرف دیگری را افزایش می دهد.
مس
این ویتامین می تواند پس از جذب شدن، در جذب و متابولیسم مس مفید واقع شود. همچنین، کمبود این ویتامین در بدن نشانه های کمبود مس را نیز افزایش خواهد داد.
آهن
اسید اسکوربیک می تواند در افزایش جذب آهن غیر هِم (آهنی که در منابع گیاهی وجود دارد) مفید باشد. همچنین ویتامین C میزان مصرف و متابولیسم آهن را متعادل می کند.
سلنیوم
رژیم غذایی سرشار از ویتامینC، منجر به افزایش درصد جذب سلنیت سدیم و نگهداری سلنیوم جذب شده در بدن شود.
مغذی های مغایر
ویتامین B12
در محلول های آبی، ویتامین C باعث افت کیفیت این ویتامین به خصوص زمانی که مس و ویتامین B1 نیز حضور دارند، می شود.
مس
سطوح بالای اسید اسکوربیک در جذب مس مؤثر است زیرا که افزایش این ویتامین جذب آهن را افزایش می دهد و آهن یک ریز مغذی متداخل با مس است.
آهن
افزایش سطح اسید اسکوربیک در خطر تجمع آهن در بدن تأثیر دارد. در تجمع آهن در بدن، آهن در ارگان هایی همانند کبد، قلب و پانکراس ذخیره شده و میتواند شرایط خظرناکی را برای حیات ارگان ها همانند بیماری های کبدی، مشکلات قلبی و انواع دیابت ها فراهم کند.
سلنیوم
تنها در زمانی باعث افزایش جذب سلنیوم خواهد بود که با معدۀ خالی مصرف شود.
منابع ویتامینی
ویتامین D (کلسی-فِرول)
این ویتامین  در نگهداری کلسیم و فسفر خون در سطح متعادل نقش دارد. همچنین می تواند در ساخت و استحکام استخوان ها و دندان ها مفید واقع شود.
مغذی های همسو
ویتامین K
سطح بهینه ای از این ویتامین از برخی مشکلات مربوط به افزایش کلسیفرول در بدن جلوگیری می کند. مقادیر مکفی از ویتامین D و K باعث کاهش خطر شکستگی لگن و افزایش تراکم مواد معدنی در استخوان و دیگر نشانگان سلامت استخوان می شوند. همچنین، مقادیر کافی این دو، سطح انسولین و فشار خون را بهبود می بخشند.
کلسیم
این ویتامین باعث افزایش جذب کلسیم خواهد شد و در کنار ویتامین K، به بهبود کیفیت استخوان ها، وضعیت قلب و سلامت متابولیکی بدن کمک می کند. کلسیم و ویتامین D برای عملکرد بهتر اسکلت بدن نیز مفید هستند.
مگنزیم
استفاده از ویتامین D مقدار مگنزیم موجود در خون به خصوص در افراد دارای اضافه وزن را افزایش می دهد. این مادۀ معدنی در میزان، بیوسنتز، انتقال و فعال سازی کلسیفرول مؤثر است. همچنین، کمبود هر دوی آنها در بدن، خطر ابتلا به بیماری های عروقی، انواع دیابت، بیماری های متابولیک و اختلال در اسکلت بدنی را افزایش می دهد.
سلنیوم
مصرف همزمان این دو، سطح سلنیوم موجود در خون را بالا می برد.
مغذی های مغایر
ویتامین A
مقادیر بالای این ویتامین تا ۳۰ درصد در کاهش جذب ویتامین D مؤثر است.
ویتامین E
دوز متوسط یا بالای این ویتامین، سطح کلسیفرول را به ترتیب ۱۵ و ۱۷ درصد کاهش می دهند.
ویتامین E
با نام دیگر آلفاتوکوفِرول به عنوان آنتی اکسیدانی شناخته می شود که مولکول های آزاد را خنثی می کند. این مولکول ها می توانند باعث از بین رفتن سلول های بدن شوند.
مغذی های همسو
ویتامین A
ویتامین E، جذب روده ای ویتامین A را تا ۴۰ درصد افزایش می دهد. این دو در کنار یکدیگر، قابلیت آنتی اکسیدانی خود را زیاد می کنند و از بدن در برابر انواع سرطان ها محافظت می کنند. همچنین این دو برای جلوگیری از اضافه وزن، سندروم متابولیک، التهاب، پاسخ ایمنی بدن، سلامت مغز و کاهش شنوایی مؤثراند.
ویتامین C
این دو نیز خواص آنتی اکسیدانی خود را در کنار یکدیگر تقویت می کنند. افزایش در مصرف دیگری، نیاز به مصرف دیگری را نیز افزایش خواهد داد.
سلنیوم
کمبود سلنیوم اثرات کمبود ویتامین E را تشدید می کند. همچنین این ویتامین می تواند از مسمومیت در اثر سلنیوم جلوگیری نماید. کمبود همزمان این دو ریز مغذی در بدن، اثر بیشتری نسبت به کمبود یکی از آنها در بدن دارد. این دو در کنار یکدیگر از ابتلا به سرطان جلوگیری می کنند.
روی
برخی از اثرات کمبود زینک را می توان به کمک این ویتامین جبران نمود.
مغذی های مغایر
ویتامین A
بسته به دوز مصرف، جذب این دو می تواند در تضاد با یکدیگر قرار گیرد. میزان بالای بتاکاروتن در کاهش سطح ویتامین E در خون مؤثر است.
ویتامین D
بسته به دوز مصرف، جذب این دو می تواند در تضاد با یکدیگر قرار گیرد.
ویتامین K
متابولیت ها می توانند فعالیت ویتامین K را مهار کنند. بنابراین هنگام مصرف مکمل با دوزهای بالا احتیاج به توجه بیشتری است. همچنین دوز های بالای ویتامین K در جذب روده ای ویتامین E ایجاد تداخل می کنند.
آهن
آهن در جذب این ویتامین اثر سوء دارد. بهتر است مکمل های مربوط به این دو، در زمانهای متفاوت از یکدیگر مصرف شوند.
ویتامین K
این ویتامین با نام های دیگر فیلوکو-اینون و مِنادیون، پروتئین ها و کلسیم مورد نیاز برای لخته و بسته شدن خون را فعال می کند.
مغذی های همسو
ویتامین D
سطح مناسب این ویتامین از مشکلات مربوط به مقادیر بالای ویتامینK جلوگیری می کند. همچنین در بهبود سطح انسولین و فشار خون  مؤثر هستند.
کلسیم
وجود کلسیم و دو ویتامین پیش گفته شده، به سلامت استخوان ها و قلب کمک می کند.
مغذی های مغایر
ویتامین های A و D و E
مسمومیت با این ویتامین ها، جذب روده ای ویتامین K را کاهش می دهد.
چارت تداخلات
منابع:

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *