چرا از سیلیکون در محصولات آرایشی- بهداشتی استفاده می شود؟

سیلیکون ها از جمله ترکیبات شیمیایی هستند که امروزه گسترۀ استفاده زیادی را برای آنها می توان در نظر گرفت: صنایع اتومبیل سازی، ساخت و ساز، حوزۀ انرژی، صنایع الکترونیک، صنایع شیمیایی، نساجی، و مراقبت های فردی.

شاید همیشه بدون آنکه متوجه شده باشیم زندگی خود را با استفاده از آنها راحت تر کرده باشیم اما حالا زمان آن است که کمی بیشتر با آنها آشنا شویم تا وقتی در پی خرید محصولی هستیم بدانیم چرا آن محصول می تواند برای ما مفید باشد یا نباشد؟

سیلیکون چیست؟

احتمالاً برای ما فارسی زبانان این ترکیب شیمیایی با عنصری که در طبیعت و به همین نام نیز وجود دارد، یکسان در نظر گرفته شود که البته این به دلیل نوع تلفظ ما خواهد بود. سیلیکون (Silicone) مولکول هایی بزرگ هستند که از زنجیره واحد های تکراری اتم های عنصر سیلیکون (Silicon) و اتم های اکسیژن تشکیل شده اند. ممکن است در این ترکیب عناصر کربن و/ یا هیدروژن هم شرکت داده شوند. با توجه به آنکه در ساختار پایۀ آن، کربن وجود ندارد لذا آن را پلی مری غیر ارگانیک در نظر می گیرند.

عنصر سیلیکون به نسبت زیادی در پوسته زمین و در حالت ترکیب با عناصر یا مواد دیگر یافت می شود. در واقع تحقیقات نشان داده اند که حجم این عنصر در  پوستۀ زمین برابر با ۲۵درصد است.

پیوند های میان اتم های عناصر اکسیژن و سیلیکون بسیار پایدار و حتی قوی تر از پیوند های اتم های کربن- کربن در پلیمر های دیگر هستند. این پیوند های قوی، پایداری سیلیکون را در برابر گرما نسبت به پلیمر های ارگانیک دیگر بالا می برد.

خواص شیمیایی سیلیکون

زنجیره هایی که در برخی انواع این پلیمر وجود دارند، آن را به ترکیبی آب گریز تبدیل کرده است؛ بنابر این در بسیاری از محصولاتی که نیاز است تا آب و رطوبت محبوس شوند با استفاده از حجم مناسب از آنها می توان به این مهم دست یافت.

علاوه بر این به دلیل وجود همان زنجیره ها که اغلب شامل گروه های متیل هستند، ایجاد پیوند این پلیمر با دیگر مواد شیمیایی سخت می شود و اجازه نمی دهد که به سطوح بچسبد.

از نظر حل پذیری در آب، برخی سیلیکون ها حل پذیر نیستند و بنابراین مانند لایه ای شفاف روی سطحی که مورد استفاده قرار گرفته اند را می پوشانند و خواصی همچون براقی یا غیر چسبندگی را به سطح مورد استفاده می دهند.

همچنین سیلیکون ها ( و به خصوص دایمتیکون ها) به عنوان عاملی کاهنده در تولید کف محسوب می شوند و از همین خصوصیت آنها می توان در پاک کننده های صورت که نیاز به کف ندارند استفاده نمود.

انواع سیلیکون

با توجه به نوع ساختاری که زنجیره های سیلیکون انتخاب می کنند، انواع مختلفی از آن را می توان در نظر گرفت که دارای خواص متفاوتی از نظر مقاوت گرمایی یا استحکام پیوند های شیمیاییشان خواهند بود:

سیلیکون های فلوئیدی

این نوع از سیلیکون ها که روغن های سیلیکونی نیز نامیده می شوند به عنوان روان کننده، افزودنی به رنگ و مواد آرایشی استفاده می شوند.

سیلیکون های ژله ای

این نوع از سیلیکون ها بیشتر در لوازم آرایشی- بهداشتی و علی الخصوص فرمولاسیون مربوط به بافت های دچار اسکار با توجه به خاصیت محبوس کردن آب استفاده می شوند. این نوع از سیلیکون ها برای ایمپلنت های سینه یا کفی کفش نیز به کار گرفته می شوند.

در صورتی که لوازم آرایشی مورد استفاده تان حاوی سیلیکون روغنی باشد، پاک کردن آرایش با استفاده از شوینده ها و آب به پاک کردن کامل پوست نمی انجامد. بهتر است در این حالت از پاک کننده های چرب هم استفاده کنید.

سیلیکون های الاستومری

این نوع که به آنها سیلیکون های لاستیکی هم گفته می شود در صنایع الکترونیکی، هوایی و دستکش های آشپزی مورد استفاده قرار می گیرند.

رزین های سیلیکونی

این رزین ها در پوشش های مقاوم به حرارت و همچنین مواد محافظ ساختمان که مقاوم به تغییرات آب و هوایی هستند استفاده می شود.

انواع سیلیکون های مورد استفاده در صنایع آرایشی- مراقبتی

بیشترین سیلیکون هایی که در مواد آرایشی- بهداشتی مورد استفاده قرار می گیرند شامل سایکلومتیکون (Cyclomethicone)، دایمتیکون ها (Dimethicones) و سیلانول ها (یا دایمتیکونول)  و مشتقات آنها هستند.

سایکلومتیکون ها

مواد فراری هستند که زودتر از آب و اتانول تبخیر می شوند. همین خاصیت باعث می شود که از آنها در ضد عرق هایی که نمیخواهیم روی پوست لایه ای ایجاد کنند استفاده می شد. همچنین از این ترکیب در محصولات نرم کننده مو هم استفاده می شود زیرا باعث لغزندگی سطح مو شده و شانه پذیری و باز کردن گره های آن را آسان می کند و علاوه بر این روی سطح مو باقی نمی ماند.

دایمتیکون ها

بر حسب وزن مولکول هایشان خاصیت متفاوتی از خود نشان می دهند. دایمتیکون های با مولکول های سبکتر روانی بیشتری دارند و خاصیت پخش پذیریشان روی سطوح بیشتر است. مولکول های سنگین تر  پخش پذیری کمتری دارند و برای مواردی که نیاز به انسداد است از آن استفاده می شود.

سیلانول ها

که انحلال پذیر در آب هستند در محصولات آرایشی مورد استفاده قرار می گیرند. خاصیت انحلال پذیری سیلانول ها آنها را گزینه مناسبی جهت استفاده در نرم کننده های  مو که نیاز به آبکشی ندارند کرده است.

دایمتیکون: پلیمر سیلیکونی پر مصرف

یکی از ترکیبات گروه سیلیکون روغنی، دایمتیکون است که در لنز های طبی، شامپو ها، مواد خوراکی، کرم های مرطوب کننده، لوسیون های دست، کرم پودر های مایع و پرایمر های آرایشی مورد استفاده قرار می گیرد.

این ماده ممکن است با نام های( polydimethylsiloxane (PDMS یا dimethylpolysiloxane در لیست مواد تشکیل دهندۀ محصول مورد استفاده تان وجود داشته باشد.

در مراقبت های زیبایی از مو، این ترکیب به عنوان یک حالت دهنده و نرم کننده مورد استفاده قرار می گیرد. از جمله محصولاتی که حاوی این نوع از سیلیکون یا ترکیبات دیگری از آن (مانند آمودایمتیکون- amodimethicone) هستند می توان به شامپو ها، نرم کننده ها (conditioner) و سرم های مو اشاره کرد.  سیلیکون موجود در این محصولات با پر کردن شکاف های ایجاد شده در ساقۀ مو علاوه بر حفظ ظاهر آن، به مو درخشانی و نرمی می دهد و تا حدودی به واسطۀ خاصیتی که در برابر تبخیر آب دارند، از تبخیر رطوبت مو نیز جلوگیری می کنند.

در محصولات مراقبت از پوست از دایمتیکون یا سایکلوپنتاسیلوکسان (cyclopentasiloxane ) استفاده می شود. این سیلیکون ها، همانطور که قبلا ذکر شد، به جلوگیری از تبخیر رطوبت پوست کمک می کنند و ظاهری نرم و یکدست به پوست می دهند.

کاربرد سیلیکون در صنایع آرایشی- بهداشتی

با توجه به آنچه در مورد بافت سبک و آب گریزی مولکول های سیلیکون مطرح شد، بنابراین به نظر می رسد استفاده از آنها در محصولاتی که نیاز است پس از مصرف احساس نرمی یا حفظ رطوبت وجود داشته باشد دور از انتظار نیست.

سیلیکون در:

محصولات مراقبت از مو

اگر نسبت به لیست مواد تشکیل دهندۀ محصول مراقبت موی خود حساس باشید شاید به نوعی از انواع سیلیکون برخورد کنید. خواصی که باعث می شوند از ترکیبات سیلیکون در محصولات مو استفاده شوند عبارت هستند از:

افزایش نرمی و بازکردن گره و کرک مو؛

براق نمودن مو (مربوط به سیلیکون های حل ناپذیر در آب)؛

استفاده در محصولات محافظت از گرما و رطوبت مو؛

استفاده در رنگ های شیمیایی برای جلوگیری از از بین رفتن رنگ مو به واسطۀ شستشو یا مواجهه با اشعات ماورا بنفش.

محصولات مراقبت از پوست

این ترکیبات ضد آلرژی، غیر تحریک کننده و غیر جوش زا هستند (بر خلاف باور عمومی که در مورد آنها وجود دارد)؛

مرطوب کننده های خوبی هستند و قابلیت پخش پذیری را افزایش می دهند؛

می توانند به نفوذ مواد موثر محصولات مراقبتی کمک کنند؛

سیلیکون هایی که ضد آب باشند می توانند به منظور افزایش ماندگاری در محصولات ضد آفتاب مورد استفاده قرار گیرند؛

می توانند از پوست در برابر باد و سایش محافظت کنند.

در محصولات آرایشی

باعث ایجاد حالت لیزی روی پوست می شود و بنابراین مواد آرایشی می توانند راحت تر ترکیب شوند؛

در پرایمر های آرایشی، با پر کردن خطوط و منافذ صورت باعث پرتر به نظر رسیدن آن و ایجاد زمینه ای نرم برای آرایش می شود؛

به کرم پودر ها و رژلب ها خاصیت ماندگاری بالاتری می دهند. این در حالی است که آنقدر انعطاف پذیر هم هستند که در طول زمان ترک نخورند؛

سیلیکون های مات کننده باعث شکست و در نتیجه مات کردن نور می شوند که در نتیجه آرایشی طبیعی تر  و تمیزتر را باعث می شوند؛

می توان از آنها در در لوازم آرایش براق استفاده کرد (سیلیکون های حل ناپذیر در آب).

و اما دو نکته پایانی:

طول عمر محصولات حاوی سیلیکون به عوامل متعددی همچون دما و شرایط نگهداری بستگی دارد. به عنوان مثال، هرچه دمای محیط نگهداری بالاتر باشد، طول عمر محصول نیز کاهش می یابد.

به عنوان یک راهنمایی در خصوص توجه به مواد تشکیل دهندۀ محصول مورد استفاده، چنانچه این محصول حاوی موادی باشد که به –cone، -conol یا –siloxane ختم می شوند، می توان گفت در محصول، سیلیکون استفاده شده است. به عنوان مثال لیست زیر همگی از خانوادۀ سیلیکون ها هستند:

آمودایمتیکون (Amidimethicone)

سایکلومتیکون(Cyclomethicone)

سایکلوهگزاسیلوکسان (Cyclohexasiloxane)

سایکلوپنتاسیلوکسان (Cyclopentasiloxane)

فنیل تریمتیکون ( Phenyl trimethicone)

سؤالات، تجربیات یا نظرات خود را با ما و دیگران به اشتراک بگذارید.

منابع:

Chemistcorner.com

Dermascope.com

Labmuffin.com

Silicone.co.uk

Thoughtco.com

Webmd.com

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *