ساخت محصولات زیبایی خانگی و نکاتی در باب آنها

اگر مشتاق ساختن محصولات خانگی زیبایی و مراقبت­ های پوستی مخصوص به خودتان باشید و از منابع مختلف کسب اطلاع می کنید، حتماً متوجه شده اید که در بسیاری از دستورات از قبل موجود، مواد اولیۀ مشترک زیادی وجود دارند که با توجه به نوع محصولی که در حال ساخت آن هستید، یک سری خواص مرتبط با آن مادۀ اولیه ذکر شده است. به عنوان مثال ممکن است در یک دستور پوستی شما با روغن کندر برخورد کنید که خواصی مانند جوان سازی برای آن ذکر شده است و بعد در درمان های خانگی دیگری عنوان شده باشد که تحقیقات نشان داده اند روغن کندر برای کمک به درمان آلزایمر مفید است!

در این نوشتار به بررسی مواد و وسایلی پرداخته می شود که بهتر است به عنوان کسی که در پی تولید و استفاده از محصولات خانگی برای استفادۀ شخصی است در دسترس داشته باشید.

Image result for bugs bunny witch

مواد اولیه

مانند هر تولید کننده ای، کارخانۀ آشپزخانه ای شما نیازمند مواد اولیه است. بسیاری از مواد اولیه در دستور های تهیه در کابینت های آشپزخانه وجود دارند مگر آنکه بخواهید از مواد اختصاصی تر مانند روغن های اسانسیل کمیاب یا پودرهایی مانند اَرو-روت (Arrow Root) استفاده کنید.

تجربه به من ثابت کرده است در این دستورات خانگی، اگر یک مادۀ اولیه را نداشته باشم می توانم آن را جایگزین، حذف یا مقدار مواد دیگر را با رعایت نسبت تغییر دهم ولی گاهی اوقات واقعاً باید آن مادۀ اولیه را در اختیار داشت. مثلاً اگر زمانی که می خواهید یک دئودورانت درست کنید یا باید یک مادۀ اسیدی (مانند سرکۀ سیب) در اختیار داشته باشید یا یک مادۀ بازی (جوش شیرین). هر دوی اینها خاصیت ضد عفونی کنندگی دارند و بنابراین از تجمع باکتری هایی که باعث بوی بد عرق می شوند، ممانعت می کنند.

 اما پرکاربردترین مواد اولیه در ساخت محصولات زیبایی خانگی و برخی از خواص آنها:

    • روغن بادام شیرین؛

      همان طور که در مقالات مختلف موجود دیده اید، این روغن از جمله روغن های حامل مورد استفاده در بسیاری از محصولات مراقبت پوست است. البته خواص این روغن به محصولات پوستی محدود نمی شود و در دستورالعمل های مربوط به مراقبت از مو نیز مورد مصرف قرار می گیرد. در زمان استفاده به عنوان روغن حامل به نوع پوست خود توجه کنید. برای این منظور این مطلب را ببینید.

    • روغن نارگیل؛

      روغن حامل دیگری که بسیار مورد توجه است و می توان گفت نسبت به دیگر روغن های حامل یا طبیعی، بیشترین مورد مصرف را دارد. خواص آن از مرطوب کنندگی پوست و مو تا روشن کنندگی و ضد باکتری و قارچ بودن را شامل می شود و البته در صورت رد شدن از فیلتر های مخصوص تولید، در آشپزی نیز مورد استفاده قرار می گیرد. پوست های خشک استفادۀ خوبی از این روغن می برند. در حالت فیلتر نشده و بکر، می توان بوی نارگیل را از آن استشمام کرد. در دمای پایین به حالت جامد تغییر فرم می دهد.خاصیت ضد باکتریایی این روغن، مربوط به اسید لوریک ۱۲ کربنی این روغن است که تا ۵۰% از اسید های چرب این روغن را تشکیل می دهند. اسید لوریک پس از ورود به بدن به موادی به نام مونولورین (Monolaurin) تبدیل می شود که هر دوی این مواد پاتوژن های مضر مانند باکتری ها، ویروس ها و قارچ ها را از بین می برد.

    • تکه های موم زنبور عسل؛

      در زمانی که بخواهید محصول خود (مانند دئودورانت جامد) را کمی غلظت و انسجام ببخشید می توانید از تکه های موم ذوب شده استفاده نمایید. در زمان تهیۀ موم بهتر است موم زرد رنگ را انتخاب کنید زیرا به احتمال زیاد موم های رنگ روشن و رو به سفیدی تحت تأثیر مواد شیمیایی و بی رنگ کنندۀ شیمیایی قرار گرفته اند. نقطۀ ذوب موم نسبت به مواد مورد استفاده در دستورهای خانگی تقریباً بالا است و البته خیلی زود هم جامد می شود. بنابراین کار با آن نیازمند حوصله، صبر و سپس سرعت عمل است! مراقب باشید دما به حدی نرسد که موم بسوزد.

    • امولسیون کننده؛

      برای پوست خاصیتی نخواهد داشت ولی در زمان ساختن کرم ها و لوسیون ها مورد استفاده قرار می گیرد. امولسیون کننده ها باعث می شوند روغن و آب با یکدیگر ترکیب شوند و محصول غلیظ شود. هرچه بیشتر استفاده شود، تا زمانی که محلول را اشباع نکرده باشند، محصول نهایی غلیظتر خواهد شد.

    • ویتامینE؛

    • این ویتامین یک آنتی اکسیدان است و بنابراین علاوه بر خواص مطلوبی که با توجه به پیوند های شیمیایی خود برای پوست دارد، تا حدودی می تواند به عنوان یک نگهدارندۀ محصول شما استفاده شود. از آنجا که این ویتامین یک آنتی اکسیدان است یعنی تمایل به اکسید شدن یا ترکیب با اکسیژن را کند می کند، عمر روغن ها و محصولات را افزایش می دهد اما توجه داشته­ باشید که این ویتامین بر رشد باکتری ها و میکروب ها و به عبارتی فسادپذیری محصول شما اثری ندارد. در زمانی که محصول شما حاوی این روغن یا سایر انواع روغن ها و مواد طبیعی است بهتر است ظرف نگهداری تیره رنگ و غیر فلزی باشد.
    • روغن گل(غوزۀ) نسترن/ گل سرخ؛

      یکی از روغن های حامل برای محصولات ضد پیری پوست است. این روغن به واسطۀ ترکیبات شیمیایی و اسید های موجود باعث روشن شدن لکه های حاصل از آفتاب بر روی پوست می شود و چروک های ناشی از آفتاب را کاهش می دهد. در صورت استفاده از محصولات پودری می توان از آن برای نرمی و پخش یکنواخت آن روی پوست استفاده نمود.

    • اسید سیتریک؛

      این اسید که به نام جوهر لیمو نیز شناخته می شود در محصولات غذایی و آرایشی و بهداشتی کاربرد زیادی دارد که به صورت پودر یا کریستال هایی بی رنگ و بی بو با طعم خوشایند ترش و شیرین اسیدی و به شدت محلول پذیر در آب و تا حدودی محلول در مایعاتی مانند اتانول و اتیل استات یافت می شود. به واسطۀ اسیدیتۀ موجود، سطح PH پوست را کم می­کند. محیط اسیدی حاصل، باعث دور نگهداشتن باکتری ها نیز می شود زیرا این محیط رشد و تکثیر باکتری ها را کاهش می دهد؛ بنابراین می تواند طول عمر محصول شما را افزایش دهد ولی دقت داشته باشید که نمی توان آن را یک نگهدارنده به حساب آورد.

اسید سیتریک (که به طور طبیعی در مرکبات یافت می گردد) باعث از بین بردن سلول های مردۀ پوست می شود و بنابراین می توان از آن در پاک کننده ها (کلینزر ها) استفاده نمود. بدین ترتیب باعث بهبود جای جوش، یکنواختی رنگ پوست، چروک های سطحی پوست و لکه های ناشی از افزایش سن می شود. اسید سیتریک علاوه بر اینها باعث روشن شدن رنگ پوست نیز می شود و می توان از آن در روشن کننده ها استفاده نمود.

    • مواد نگهدارنده؛

      در محصولاتی که حاوی آب هستند بهتر است از مواد نگهدارنده ای که برای پوست نیز مناسب هستند استفاده کنید تا از رشد باکتری ها و کپک ها جلوگیری کنید. توصیه می شود از ابتدا محصول را کم درست کنید تا زود تمام شود و دیگر احتیاجی به مواد نگهدارنده که تهیه و خرید آنها در مقیاس خانگی دشوار است نیز نداشته باشید.

    • آب مقطر؛

      در محصولاتی که حاوی آب هستند تنها ازآب مقطر استفاده نمایید. آب مقطر خالی از هرگونه مواد معدنی است. در صورت استفاده در لوسیون ها و شوینده ها باعث افزایش عمر محصول می شود.

    • سرکۀ سیب؛

      رویکرد به این مادۀ اسیدی در چند سال اخیر بسیار افزایش یافته و آن را تبدیل به یک قهرمان خانگی کرده است. این ماده برای بازگرداندن سطح اسیدی مناسب به مو، ضدعفونی کردن، تونر و …. استفاده می شود. بهتر است این ماده مانند دیگر محصولات مورد استفاده از تولیدکنندۀ معتبر خریداری شود تا سطح افزودنی ها کمتر و خلوص مادۀ اصلی (مادۀ حاصل از تجزیۀ سیب) بیشتر شود.

    • عسل؛

      یک ماد طبیعی خوشمزه با خواص درمانی و زیبایی فراوان. خاصیت آبرسانی و ضدعفونی کنندگی آن باعث شده در بسیاری از محصولات مربوط به پوست از آن استفاده شود. در زمانی که نیازمند گرم کردن آن هستید توجه کنید که دمای آن بالا نرود زیرا خواص مرتبط با ضدعفونی کنندگی و آنتی باکتریالی، آنتی اکسیدانی، آنزیم ها، مواد معدنی، ویتامین ها و … مستعد تغییر و از دست رفتن می شوند. برای گرم کردن، روش بن ماری را جایگزین حرارت مستقیم کنید. در این روش مراقب باشید دمای آب بیش از ۴۷ درجۀ سانتی گراد نشود.

تجهیزات و روش های مورد نیاز

از روش هایی که در زمان تولید محصول خود باید با آن آشنا باشید، دانستن روش بن ماری (دابل بویلر) و در اختیار داشتن ظروف مناسب این روش است. این روش برای ذوب موادی مانند موم زنبور عسل یا روغن نارگیل جامد شده به شما کمک خواهد نمود. در این روش، سرعت ذوب پایین است زیرا تنها عامل ذوب کننده، دمای بخار آب است. مراقب آب جوش موجود درون ظرف اصلی باشید. به علاوه همیشه به این نکته توجه کنید که ظرف کوچکتر پس از پر شدن با مواد اولیه چقدر سطح آب ظرف بزرگتر را بالا می آورد تا آب وارد ظرف داخلی نشود.

    • همزن دستی؛

      اگر در پی ساختن لوسیون و کرم هستید، احتیاج به آن حتمی است زیرا نتیجۀ دلخواه به واسطۀ سرعت بالای هم زن نسبت به هم زدن معمولی با دست پدید می آید. در مقابل، مزیت استفاده از همزن دستی نسبت به بلندرها این است که تمیز کردن آنها راحت تر است.

    • وسایل اندازه­ گیری؛

      بهتر است وسایل مخصوص به خود را داشته باشید. این وسایل شامل فنجان ها و قاشق های اندازه گیری، ظرف های مدرج، ترازو، قطره چکان و … هستند. در مقیاس کم می توانید برای مایعات از سرنگ یا قطره چکان استفاده کنید. در صورتی که از دستوری برای اولین بار استفاده می کنید به این نکته توجه داشته باشید که مقیاس امریکایی مورد استفاده است یا سایر کشور ها زیرا به عنوان مثال حجم ۱ فنجان امریکایی با ۱ فنجان انگلیسی یا فرانسوی متفاوت است. بهتر است مطمئن ترین راه یعنی وزن مواد اولیه را در اختیار داشته باشید.

مثالی ناظر بر فایدۀ داشتن ترازو و دانستن اندازۀ مواد بر اساس وزن مربوط به روغن نارگیل است. ممکن است با دستوری برخورد کنید که تنها گفته باشد: روغن نارگیل ۱ قاشق غذاخوری؛ خوب اندازۀ یک قاشق غذاخوری از روغن در حالت جامد و مایع یکی است: یک قاشق غذاخوری ولی:

نویسندۀ دستور، منظورش یک قاشق در حالت جامد روغن است، نیمه جامد است یا کاملاً مایع آن؟؟

اگر منظور در حالت جامد است، سر صاف یا پر؟

ممکن است در ابتدا اینها سوالاتی ساده و وسواس گونه به نظر برسند ولی فراموش نکنید زمانی که دست به کار می شوید، اینها مهم می شوند. این روغن ماده ای چرب است که در نهایت بر میزان چربی محصول شما می تواند اثر بدی بگذارد!

    • نوارهای تورنسل؛

      زمانی که محصول شما قرار است اسیدی باشد بهتر است شدت اسیدیتۀ آن را با این کاغذها بسنجید تا اسیدیتۀ آن متناسب با اسیدیتۀ پوست یا موی شما باشد. البته در بسیاری از دستور های موجود از منابع و بلاگر های معتبر، این موضوع رعایت می شود. ولی اگر بخواهید نوآوری کنید، بهتر است این نوارها را در اختیار داشته باشید تا به پوست و موی خود آسیب وارد نکنید و سطح اسیدیتۀ محصول را در سطح اسیدیتۀ پوست و موی خود (حدود ۵/۵) نگه دارید.

    • دماسنج؛

       زمانی که بخواهید چند مادۀ اولیه را با یکدیگر ترکیب کنید بهتر است این ابزار را کنار خود داشته باشید زیرا دمای نامناسب بر پیوند های شیمیایی مواد اثر گذاشته و خاصیت آن ها را از بین می برد. نمونه ای از این مواد، عسل است که دمای بالا، پیوند های آن را می شکند و اثرات درمانی آن را خنثی می نماید. علاوه بر این در زمان لوسیون سازی نیز دمای مناسب مواد عامل مناسب در تهیه آنها است.

    • روغن های اسانسیل؛

      روغن های اسانسیل دارای خواص درمانی و آرایشی هستند. نکتۀ اصلی در استفاده از آنها توجه به مورد مصرف و میزان آن است. این روغن ها علاوه بر کاربرد زیبایی دارای خواص آنتی باکتریالی یا درمانی نیز هستند. دقت داشته باشید که روغن های اسانسیل مرکبات نباید در معرض اشعات فرابنفش (نور خورشید) قرار گیرند زیرا باعث سوختگی شیمیایی می شوند که به پوست آسیب می رسانند. به یاد داشته باشید که استفاده از روغن اسانسیل باید با احتیاط انجام گیرد چون می توانند باعث حساسیت پوستی، ورم (چشم، صورت، داخل گلو، …) شوند و البته این حساسیت می تواند ماندگار شود.

    • نرم کننده های لب (بالم لب)؛

      بالم های خانگی شامل موم عسل هستند. هرچه میزان موم بیشتر شود، بالم شما سفت تر خواهد بود. البته باید توجه داشته باشید که میزان آن نیز زیاد نشود زیرا باعث دشواری استفاده و حتی بی مصرف شدن محصول می شود.

    • لوسیون ها؛

      هرچه امولسیفایر بیشتری استفاده شود، محصول سفت تری خواهید داشت. به طور معمول، اگر لوسیون بدن می سازید برای ۶ قاشق غذاخوری روغن، ۲ قاشق غذاخوری سر صاف امولسیفایر استفاده کنید. برای صورت این مقدار به ۱ قاشق سر صاف کاهش می یابد.

    • نگهدارنده ها؛

      به طور معمول آنچه در بازار وجود دارد، به سختی و در اندازۀ نامناسب برای استفادۀ شخصی به دست می آید. به علاوه آنکه شما یک محصول بی ضرر خانگی می خواهید. برخی محصولات طبیعی وجود دارند که عمر محصول شما را افزایش می دهند ولی به طور فنی و علمی نمی توان آنها را نگهدارنده دانست:

    • روغن هستۀ انگور؛
    • ویتامین E؛
    • روغن های اسانسیل؛ و
    • اسید سیتریک.

تحقیق و ساخت و ساز در آزمایشگاه آشپزخانه  و ساخت محصول زیبایی فرموله شدۀ خودتان خوش بگذره!!!

سؤالات، تجربیات یا نظرات خود را با ما و دیگران به اشتراک بگذارید.

تهیه شده توسط تیم We Are Shimas

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *