آنچه در بارۀ درمان مو با روغن گرم (هات اویل تراپی) و نحوه انجام آن باید بدانیم

 درمان با روغن گرم (یا هات اویل تراپی- Hot Oil Therapy) یکی از بهترین روش های تغذیه و آبرسانی به خصوص برای موهای خشک است که اخیراً بسیار پیشنهاد می شود. در خصوص این تراپی که از روغن های گرم شدۀ گیاهی استفاده می کند در بیشتر وب سایت های مربوط به زیبایی و کانال ها و گروه های اجتماعی مطالب زیادی وجود دارد که به روش و استفاده از روغن بر روی موها می پردازند. اما واقعاً روش درمان با روغن گرم چیست؟ چه نوع روغن هایی بهترین نتیجه را برای ما فراهم می آورند؟ روش مناسب برای انجام درمان با روغن گرم چیست؟

پیشینه

استفاده از روغن های طبیعی برای نگهداری و مراقبت از موها، شاید از جمله قدیمی ترین روش های مرسوم برای افزودن جذابیت به موها بوده باشد که مردمان هر فرهنگی متناسب با منطقۀ جغرافیایی زیستگاهشان، روغنی حیوانی یا گیاهی را برای این موضوع انتخاب می کردند. با گذشت زمان و بررسی های بیشتری که بر موضوعات زیبایی و مراقبتی شده است، به استفاده از بعضی از آنها تشویق و استفاده از بعضی دیگر منع شده اند. به علاوه همواره روش های بهینه ای برای انجام سیاق مراقبت پیشنهاد می شوند. اما باید دانست که همۀ این روغن ها اثر یکسانی ندارند و متناسب با ساختار مو، برخی مؤثرتر از بقیه واقع می شوند.

چرا روغن تراپی؟

برای دانستن این که درمان با روغن گرم چگونه برای موها مفید واقع می شود، به مقدار خیلی خیلی کمی دانش شیمی، فیزیک و آشنایی با ساختمان مو نیاز داریم (هر چند ممکن است شما این دروس را در دبیرستان دوست نداشتید ولی لطفاً به خواندن ادامه دهید؛ هدفی وجود دارد).

خوب، حرف اول اینکه همۀ ما می دانیم که روغن و آب با یکدیگر مخلوط نمی شوند! هنگامی که شما مقداری روغن را در ظرف حاوی آب بریزید، می بینید که پس از مدتی روغن روی سطح آب می ایستد. علاوه بر این، هرچقدر سعی کنید تا روغن و آب را با هم یکدست کنید، بدون وجود مواد کمکی این موضوع امکان پذیر نخواهد بود و حتی اگر مدتی آنها با یکدیگر مخلوط شوند، مجدداً از یکدیگر جدا می شوند. اما چرا؟

 مولکول های آب، مولکول هایی قطبی هستند یعنی دارای کمی بار الکتریکی مثبت در یک سمت و کمی بار الکتریکی منفی در سمت دیگر می باشند و به همین دلیل جذب یکدیگر می شوند. مولکول های روغن، هیچ شارژ الکتریکی ندارند و تنها با خودشان پیوند برقرار می کنند. علاوه بر این وزن روغن از آب کمتر است. این دو عامل باعث می شوند که اولاً، آب و روغن با یکدیگر مخلوط نشوند و ثانیاً، روغن روی سطح آب را بپوشاند.

حرف دوم، توجه به ساختار تارهای مو است. مو از سه لایۀ بیرونی (کوتیکول)، میانی (کورتکس) و درونی (مِدولا) تشکیل شده است. کوتیکول وظیفۀ محافظت از دو لایۀ دیگر را بر عهده دارد. اگر بخواهیم آن را به چیزی تشبیه کنیم، می‌توانیم آن را مانند پوست فلس دار یک ماهی در نظر بگیریم که فلس ها روی یکدیگر قرار می گیرند.

فرض بر این است که زمانی که کوتیکول در معرض گرما قرار بگیرد، این فلس ها از یکدیگر فاصله گرفته و بلند می شوند؛ این حالت مانند این است که شما دست خود را خلاف جهت روی فلس های یک ماهی بکشید و می بینید که علاوه بر به هم خوردگی نظم موجود در فلس ها، آنها از همدیگر فاصله می گیرند و آن پوست نرم تبدیل به سطحی پر از اصطکاک و بی نظم می شود.

مورد بعدی بحث مربوط به رطوبت موجود در مو است که در قسمت کورتکس قرار می گیرد. زمانی که شما کوتیکول موی خود را در معرض عوامل فیزیکی یا شیمیایی که برای آن خشن هستند (مانند گرما یا رنگ های مو) قرار می دهید، باعث بلند شدن فلس ها می شوید. وقتی روغن را به تار موی خود و به عبارتی به کورتکس منتقل می کنید، با توجه به آن که مولکول های روغن از مولکول های آب سبکتر هستند، این مولکول ها روی مولکول های آب قرار می گیرند. این روغن وارد شده به ساقۀ مو مانند یک پوشش محافظتی برای رطوبت موجود در مو (کورتکس) عمل کرده و از آن محافظت می کند. زمانی که فلس ها (سعی می کنند!) به حالت عادی برگردند، روغن درون ساقۀ مو باقی می ماند و مانع از تبادل رطوبت مو با محیط اطراف می شود. این تبادل، حتی در زمانی که شما در حال استحمام هستید نیز می تواند اتفاق بیفتد زیرا گرمای آب و محیط نیز می تواند تا حدودی بر کوتیکول اثر بگذارد و بلندشدگی فلس تا پس از استحمام باقی بماند (این را می توان یکی از دلایلی دانست که برخی از متخصصان از شستن مو با آب خیلی گرم منع می کنند و برخی پیشنهاد می دهند که پس از شستن مو روی آنها آب با دمای معمولی ریخته شود).

استفاده از محصولات حاوی سیلیکون یا انجام روغن درمانی؟

باید توجه داشت که مولکول های ساختاری روغن ها از نظر اندازه با یکدیگر تفاوت دارند. برخی از مولکول ها درشت و برخی دیگر ریز هستند. هر چه اندازۀ مولکول روغن از مولکول های سطح تشکیل دهندۀ کوتیکول و کورتکس ریز تر و کوچکتر باشد، نفوذ پذیری بیشتری به داخل مو پیدا می‌ کند و در نتیجه حفاظت بیشتری نیز انجام می دهد.

 این موضوع نه تنها در مورد روغن ها بلکه در مقایسه میان روغن و محصولات مراقبتی از مو مانند فرآورده هایی که حاوی سیلیکون هستند ( و عمدتاً تحت نام سرم مو به بازار و مصرف کننده عرضه می شوند) و برای رفع حالت وزی یا بعضاً با ادعای رفع مو خوره تولید و استفاده می شوند نیز صادق است.

در مقام مقایسه، مولکول های سیلیکون از مولکول های روغن مورد استفاده در روغن تراپی مانند روغن نارگیل یا زیتون و همچنین (فاصلۀ میان فلس های) کوتیکول بزرگتر هستند. بنابراین، محصولاتی که حاوی سیلیکون هستند نمی توانند به داخل مو نفوذ کنند و تنها روی ساقۀ مو باقی می مانند و ایجاد یک لایۀ پوششی می کنند. به همین خاطر است که در زمانی که شما به دنبال یک راهکار موقت برای رفع موخوره یا وز موهای خود هستید، از مواد سیلیکون دار که عمدتاً تحت عنوان سرم مو در بازار عرضه می شوند استفاده می کنید زیرا به عنوان مثال در مورد موخوره این محصولات با ایجاد پوشش روی ساقۀ مو، فاصلۀ ایجاد شده بین دو یا چند رشتۀ حاصل از آسیب دیدگی تار مو را پر می کنند.

اویل تراپی چه کمکی به موهای من می کند؟

استفاده از روغن درمانی در اسلوب مراقبتی شما از موهایتان (چه روغن گرم شده باشد یا خیر) می تواند به افزایش رشد موی شما کمک کرده و همچنین با کمک به التیام آسیب دیدگی های حاصل از عوامل محیطی به شما موهایی درخشان و سالم را هدیه کند. معمولاً این روش برای موهای طبیعی (یعنی موهایی که تحت تأثیر مواد شیمیایی، رنگ و دکلره نبوده اند) نتیجۀ بهتری دارد اما این بدین معنی نیست که موهای دیگر نمی توانند از این روش بهره ببرند.

باید توجه داشت هر نوع مویی (به عنوان مثال چرب، معمولی، خشک، تابدار و …) از یک نوع روغن بخصوص بیشترین بهره را می‌ برد. بنابراین باید بدانیم که کدام روغن مناسب وضعیت و نوع موی ما است تا به آن ظاهری ناخوشایند ندهد. باید دانست که هر روغنی خاصیت خود را دارد؛ بنابراین باید به دنبال آن روغنی باشیم که بیشترین هماهنگی را با نیاز موهای ما داشته باشد.

روغن های معمول در درمان با روغن گرم

لیست بلند بالایی از انواع روغن ها که برای مو و پوست سر مفید باشد وجود دارد که هر کدام از آنها متناسب با هدف شما از انجام تراپی می توانند در ترکیب با دیگر روغن ها یا مواد دیگر مورد استفاده قرار گیرند. در درمان با روغن گرم، آنچه مهم است، مرتبط بودن روغن مورد استفاده و گرما است و بنابراین می توانید در کنار روغن مورد استفاده، از موادی مانند عسل (برای آبرسانی و نرم کردن)، زردۀ تخم مرغ (برای موها و پوست سر خشک)، سفیدۀ تخم مرغ (برای موها و پوست سر چرب)، تخم مرغ کامل، ماست، خردل و … استفاده کنید.

اما در ادامه به چند روغن با بیشترین کاربرد در این نوع تراپی پرداخته می شود.

روغن آرگان

این روغن که گاهی به آن طلای مایع نیز می گویند، از درخت آرگان و سپس در برخی موارد سنتی، از فعل و انفعالات بزی تهیه می‌شود (توصیه می کنم به دنبال پروسۀ تولید نباشید!). این روغن منبع بسیار غنی از ویتامین E ، آنتی اکسیدان ها و اسید های چرب ضروری و یک محافظ قوی در برابر اشعات فرا بنفش است. میزان بالای ویتامین E موجود در آن، آنرا تبدیل به یک خنثی کنندۀ رادیکال های آزاد نموده است.

این روغن به افزایش خاصیت کشسانی مو کمک می کند و سبب افزایش درخشش آن خواهد شد. در زمان انجام روغن تراپی برای موهای موخوره دار، روغن آرگان به ایجاد حالت بهتری در مورد این موهای آسیب دیده کمک می کند و ظاهری نرم و ابریشم گونه به مو می دهد. باید توجه داشت که برای برخی انواع مو، روغن آرگان روغن سنگینی خواهد بود و ممکن است مو پاسخ مناسبی به این روغن ندهد. به علاوه ممکن است درصد روغن مورد استفاده در قیاس با مواد مورد استفادۀ دیگر در محصولی که تحت نام روغن آرگان به شما فروخته می شود، کمتر باشد. در این حالت می توانید یک تولید کنندۀ دیگر را انتخاب کنید؛ به علاوه قبل از انجام تراپی، تست حساسیت انجام دهید. برخی افراد می توانند نسبت به این روغن پاسخ آلرژیک نشان دهند.

روغن بادام شیرین

روغن بادام شیرین از دیگر روغن های مورد استفاده در درمان با روغن گرم (هات اویل تراپی) است که علاوه بر خاصیت نرم کنندگی به رشد موها نیز کمک می کند. این روغن نیز حاوی مقدار زیادی ویتامین E است که مو را از فاکتورهای خارجی محافظت می کند. این روغن برای موهای آسیب دیده یا در حال ریزش می تواند مفید واقع شود.

روغن نارگیل

روغن نارگیل یکی از روغن های بسیار شناخته شده در مراقبت های زیبایی و به خصوص در این نوع تراپی است. این روغن بسیار سبک بوده و خواص بسیار زیادی برای انواع موها دارد. روغن نارگیل باعث نرمی مو می شود و می تواند مواد مغذی و مناسب را به آنها برساند؛ علاوه بر این، به دلیل خاصیت ضدعفونی کنندگی که دارد، باعث ضدعفونی شدن پوست سر نیز خواهد شد و آن را از قارچ ها محافظت خواهد کرد.

روغن زیتون

احتمالاً در دسترس ترین روغن برای انجام این تراپی، روغن زیتون باشد زیرا در اکثر خانه ها وجود دارد. این روغن علاوه بر آنکه به حفظ رطوبت مو کمک زیادی می کند، شامل ویتامین های A و E  نیز می باشد. این روغن می تواند برای موهایی با تارهای ضخیم و پرپشت، روغن سنگینی به حساب آید؛ بنابراین تنها باید مقدار کمی از این روغن را در زمان درمان استفاده کرد. علاوه بر این نباید از این روغن به صورت مرتب استفاده نمود.

روغن کرچک

روغنی سرشار از اسید ریسینولئیک، اسید های چرب امگا ۶ و ۹، ویتامین E و مواد معدنی است که همگی اینها آن را تبدیل به یک منبع غذایی مفید برای موها نموده اند. این روغن به عنوان درمانی برای ریزش و کمک به رشد مو در نظر گرفته می شود. ادعا می شود این روغن می تواند سرعت رشد ماهانۀ مو را ۳ تا ۵ برابر سرعت معمول رشد موی هر فرد کند. افرادی که دارای موهایی با تارهای نازک هستند می توانند امیدوار باشند پس از مدتی استفادۀ مرتب از این روغن، موهایشان ضخیم شوند؛ بنابراین علاوه بر موی سر می توانید برای تقویت مژه یا ابرو نیز از آن بهره ببرید (در صورت استفاده برای مژه ها مراقب باشید روغن به چشم شما وارد نشود زیرا باعث سوزش خواهد شد). این روغن به دلیل خواص آنتی باکتریال و ضد قارچی خود می تواند در سلامت موها مفید واقع شود. در صورتی که سطح اسیدی مو و پوست سر به دلایل مختلفی بر هم خورده باشد، این روغن می تواند آن سطح مورد نیاز را به آنها بر گرداند. البته بر حسب نوع روش بازیابی روغن از دانه ها، خاصیت اسیدی متغیر خواهد بود. این روغن، شکاف ایجاد شده در کراتین مو که منجر به حالت موخوره می شود را پر می کند و علاوه بر این به دلیل ساختاری که دارد از ایجاد مو خورۀ جدید نیز جلوگیری می کند. از آنجا که روغن غلیظی است بهتر است با روغن های پایه مانند نارگیل یا زیتون رقیق شود تا پخش پذیری راحت تری پیدا کند.

      • برای جلوگیری از ریزش مو حداقل هفته ای دو بار و حداقل برای ۴ هفته باید از آن استفاده نمود؛
      • برای افزایش درخشش یک بار استفاده در هفته کافی است؛
      • برای درمان مو خوره، دو تا سه بار در هفته می توان از آن استفاده نمود.

روش انجام روغن تراپی در منزل

پس از انتخاب روغنی که مناسب با نیاز شما و مویتان است شما به یک منبع گرما، یک کلاه پلاستیکی، موهای خشک (منظور این است که موهایتان خیس یا نمناک نباشد) و شاید یک برس رنگ کردن مو و چند گیرۀ سر نیاز دارید. بهتر است در زمان انجام تراپی از پوششی پلاستیکی برای محفوظ نگهداشتن شانه ها و لباستان از چکه های روغن استفاده کنید.

دو روش کلی برای انجام درمان با روغن گرم وجود دارد. آنچه در هر دوی این روش ها مشترک است، انتخاب روغن مناسب برای موهای شما و عامل گرماست. می توانید از چند روغن به طور همزمان و به نسبت های مشخص استفاده کنید. یادتان باشد در صورتی که از روغنی سنگین مانند روغن کرچک استفاده می کنید آن را به کمک یک روغن حامل مناسب (مثلاً روغن جوجوبا که خود خاصیت آبرسانی دارد) رقیق کنید. در این حالت، حجم روغن سنگین باید کمتر از حجم روغن حامل باشد تا مخلوط به غلظت مناسبی که برای پخش شدن روی موها مناسب است برسد. قدم بعد از انتخاب روغن‌ یا روغن های مورد نظر، انتخاب روش برای انجام تراپی است.

روش اول: حرارت دادن روغن قبل از آغشته نمودن موها به آن

۱- در این روش ابتدا (ترکیب) روغن(های) مورد نظرتان را در ظرفی شیشه ای یا سرامیکی بریزید سپس آن را به روشی مانند روش بن ماری، استفاده از باد گرم سشوار، حرارت ملایم بخاری و یا چند ثانیه قرار دادن در دستگاه مایکروویو گرم کنید. توجه داشته باشید که ترکیب نباید داغ شود زیرا گرمای زیاد می تواند باعث شود پیوندهای مولکولی روغن شکسته شود و روغن خاصیت درمانی خود را از دست بدهد. علاوه بر این اگر دما خیلی بالا باشد به پوست سر شما نیز آسیب خواهد رسید. 

۲- پس از گرم کردن روغن ها، ترکیب را به روشی که برایتان مناسب است به ریشه و ساقۀ مو های شانه شده و بدون کرک و گره خود بزنید.

تجربۀ شخصی من در این مرحله استفاده از یک برس رنگ مو است. موها را دسته دسته کرده و بعد از آغشته کردن برس به روغن گرم، آن را از بن (کف سر) تا نوک مو حرکت می دهم و بدین ترتیب موها و پوست سر را آغشته به روغن می کنم.

۳- بعد از این که تمام موهای خود را به روغن آغشته کردید، کمی با نوک انگشتان خود پوست سر را ماساژ بدهید. این ماساژ، باعث افزایش حرکت خون در پوست سر خواهد شد که به نوبۀ خود باعث رسیدن مواد غذایی به ریشه مو می شود. البته این تغذیه با این یک بار کامل نخواهد شد و بنابراین ماساژ پوست سر به صورت روزانه می تواند نتایج خوبی داشته باشد!

۴- در مرحلۀ بعد، موها را با ملایمت جمع کرده و کلاه حمام را روی سر بگذارید و به نحوی که مناسب می دانید با یک روسری یا حوله، سر و موهای خود را بپوشانید تا گرما را هر چه بیشتر نگه دارید. در حین نگهداشتن روغن روی سر، به دلیل پوشیده بودن آن، گرمای تولید شده در سر نیز به حفظ گرمای داده شده به روغن کمک خواهد کرد.

در مورد اینکه حداقل زمان نگهداشتن روغن روی مو چقدر است، نظرات متفاوت است. برخی نیم و برخی یک ساعت را پیشنهاد می کنند. آنچه واضح است، هرچه روغن ها را برای مدت طولانی تری روی موها نگه دارید، مو ها بهتر می توانند مواد مغذی موجود در آن را جذب کنند و رطوبت را بیشتر نگه دارند. پیشنهادی که بیشتر متخصصین می کنند آن است که روغن را در شب استفاده کرده و آن را در طول ساعت خواب شبانه روی سر و موها نگه داشته (معمولاً ۸ ساعت) و صبح روز بعد آن را بشویید. در این حالت باید مراقب روبالشی خود باشید تا در طول شب روغن که به واسطه گرمای سر شما خاصیت روان پذیری بیشتری پیدا می کند، به روبالشی و بالش شما سرایت نکند! علاوه بر این به وضعیت موهای خود نیز توجه داشته باشید تا باقی ماندن روغن برای مدت زمان طولانی روی موهایتان باعث ریزش موهای شما نشود.

روش دوم: حرارت دادن بعد از پوشش مو با روغن

۱- در این روش ابتدا روغن یا روغن های مو مورد نیاز خود را با روشی که برای تان راحت تر است به تمام مو های خود بزنید و سپس کلاه پلاستیکی را روی سر بگذارید.

۲- بعد از آنکه روغن به موها مالیده شد، حرارت را اعمال کنید؛ یعنی با استفاده از منبع گرمایی مانند سشوار یا حتی استفاده از گرمای بخاری موهای خود را گرم کنید. برای چند دقیقه به موی خود (که زیر کلاه است) حرارت برسانید (سشوار را روی سر نگهدارید) و سپس کمی استراحت دهید و پس از کمی سرد شدن دوباره به موهای خود حرارت بدهید.

۳- نگه داشتن روغن روی سر نیز در این حالت حداقل یک ساعت باید باشد ولی مسلماً در این روش شما محدود هستید زیرا نمی توانید به فعالیت های دیگر خود برسید؛ ولی از طرف دیگر با توجه به آن که منبع حرارت را متناوب به موی خود می رسانید می توانید بهرۀ بیشتری ببرید.

با توجه به دو روش بالا در انجام روغن تراپی یا همان درمان با روغن گرم، انتخاب سیاق استفاده شده به خود شما باز می گردد.

توجه داشته باشید که درمان با روغن گرم را می توانید روی موهای تمیز یا قبل از استحمام مورد استفاده قرار دهید. اما یادتان باشد:

      • در هر مورد، موها را بدون پوشش نگه ندارید زیرا بنا بر توصیه یک متخصص پوست و مو، روغن می تواند گرد و خاک محیط را جذب کند و در سطح مو نگه دارد که به نظر نمی رسد حالت چندان مناسبی باشد. پیشنهاد آن پزشک، نگه داشتن روغن به اندازۀ یک ساعت و قبل از استحمام بود.
      • پس از اتمام زمان انتظار، موهای خود را با یک شامپوی مناسب شستشو دهید. توجه داشته باشید بعد از شستشو یا در زمان شستشو احساس خواهید کرد که موهای شما چرب/ نرم هستند ولی یادتان باشد که نباید با شستشوی بیش از اندازه به منظور رفع حس چرب بودن مو، اثر خوب تراپی انجام شده را از بین ببرید.
      • بعد از پاک کردن روغن از موها، شما بلافاصله متوجه تغییر ایجاد شده در بافت موی خود خواهید شد! اگر موهای شما در حالت اورژانس قرار دارند می توانید این تراپی را دو بار در هفته تا زمانی که وضعیت موهای شما به حالت دلخواه برسند، تکرار کنید. بعد از آن می توانید فاصلۀ انجام را بیشتر و بیشتر کنید و به دو هفته یک بار یا حتی بیشتر قناعت کنید.

سؤالات، تجربیات یا نظرات خود را با ما و دیگران به اشتراک بگذارید.

منابع کمکی:

Healthline.com

Verywellhealth.com

Scienceprojectideas.co.uk

پیام بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *