اثر تعادل کراتین و رطوبت مو در حفظ زیبایی آن

آیا تعادل کراتین و رطوبت یا همان آب موجود در مو ها مهم است؟ آیا خشکی و خرد شدن موها ارتباطی با میزان کراتین و رطوبت موجود در مو دارد؟ آیا می توان از هر نوع ماسک مویی برای شادابی موها بهره برد؟

احتمالاً زمانی این مطلب را می­ خوانید که به دنبال دلیل یا یافتن راه حلی برای موهای خشک و شکنندۀ نازنین خود هستید که زمانی بسیار درخشنده و حالت پذیر بوده ­اند ولی حالا با هر بار شانه کردن یا دست کشیدن لا به لای آنها از سر جدا یا تکه تکه می­ شوند و شما با آه و افسوس به آنها نگاه می­ کنید.

ولی بیایید با خود رو راست باشیم. این شکنندگی و خشکی مو نتیجۀ آزار­هایی است که ما خواسته یا ناخواسته به موهای خود وارد می­ کنیم: نور خورشیدی که کنار ساحل یا استخر هنگام حمام آفتاب به موها می ­خورد و اگر دقت کنیم صدای جلز و ولز موهایی که در حال سرخ شدن هستند را می شنویم، وقتی موها را با یک کش محکم می­ بندیم، وقتی که مواد پرفایده مانند بادام، گردو و آب و خیلی مواد غذایی مفید دیگر را از خود و موها دریغ می­ کنیم، وقتی موهای خود را زیاد رنگ یا دکلره می­ کنیم و خیلی چیزهای دیگر که ساختار موی ما را تحت تأثیر قرار می دهند.

۱- رطوبت و پروتئین: عوامل زیبا کنندۀ مو

اگر شما کمی با ساختار مو آشنا باشید، می­ دانید که چرا عواملی که در بالا به آنها اشاره شد دشمن موهای ما هستند و بر ساختار مو اثر می گذارند.

اگر به ساختار کلی و شیمی مو نگاه کنیم متوجه می شویم که در آن علاوه بر یک سری سلول، عناصر شیمیایی مانند کربن (۴ درصد)، اکسیژن (۲۸ درصد)، نیتروژن (۱۵ درصد)، هیدروژن (۷ دردصد) و گوگرد (۵ درصد) نیز وجود دارند. به علاوه می­ بینیم که ساقۀ مو ( و به طور دقیق تر کورتکس) عمدتاً از پروتئینی (از نوع کراتین سخت و آمینو اسیدها) که نقش اساسی در خواص فیزیکی مو و انسجام آن را دارد تشکیل شده ­است.

در کنار این مواد و عناصر، آب نیز قرار می­ گیرد که حجم آن در ساختار مو بین ۱۲ تا ۱۵درصد است. از مواد دیگری که در مو می­ توان اثری از آنها یافت، مواد معدنی مانند کلسیم، کادمیم، کرومیم، مس، روی، آهن و سیلیکون هستند. این مواد توسط گردش خون به قسمت پایۀ فولیکول (آن قسمتی که درون پوست است) آورده می­ شوند و سپس برای ساختن ساقۀ مو از آنها استفاده می ­گردد. علاوه بر این، مو موادی مانند سرب یا آرسنیک را نیز از محیط جذب می­ کند.

به  نظر می­ رسد برای داشتن موهایی سالم و زیبا نیاز است که اعتدالی میان تمام آن عناصر و مواد معدنی پیش گفته شده وجود داشته باشد اما در حال حاضر تمرکز ما بر کراتین و رطوبت موجود در مو است. زمانی که تعادل میان این دو موجودیت (یعنی پروتئین و رطوبت) در اثر عوامل محیطی و بیرونی (یعنی ما) از میان برود، مو بیماری و غم خود را با زبان بی زبانی و از طریق شکنندگی، خرد شدگی، به هم چسبیدگی، رشته رشته بودن، عدم حالت پذیری، بدون حجم بودن و مانند اینها به ما اعلام می­ کند!

۲- پروتئین یا رطوبت؟ مسئله این است!

وقتی غمگینی موها را احساس کردیم، باید به دنبال دلجویی باشیم. اما بهتر است بدانیم این دلجویی آداب دارد. قبل از هر اقدامی ابتدا باید تشخیص دهیم که پروتئین موی ما دچار آسیب شده است یا موها نیاز به تغییر سطح دسترسی به رطوبت دارند؟ زیرا در هر دوی این موارد، مو عکس العمل متفاوت ولی تقریباً مشابه را نشان می­ دهد. مثلاً در صورتی که پروتئین یا رطوبت کم باشند زمانی که موها را شانه می­ کنیم، موها تکه تکه یا خرد می­ شوند و ظاهر  مو در هر دو حالت خشک و بی حالت و مرده است (هرچند نوع خشکی و احساس عدم شادابی آنها از یکدیگر متفاوت است) و دیگر آن حالت کشسانی و ارتجاعی که یک موی سالم دارد را ندارد. پس قدم اول در درمان، تشخیص درست است.

باید توجه داشت که پروتئین یا رطوبت بیش از اندازۀ نیاز موها مانند فقدان یا کمبود آنها هم آثار بدی را بر جای می ­گذارد. به عنوان مثال در صورتی که پروتئین موی ما تأمین باشد ولی ما با انتخاب نادرست محصول مراقبتی، پروتئین بیشتری را به موهای خود برسانیم، موی ما شکننده خواهد شد. در مقابل اگر موی ما رطوبت لازم را دارد ولی با انتخاب محصول نامناسب رطوبت بیشتری را به موها برسانیم، موها دیگر حالت­پذیر نخواهند بود و برای اینکه آنها را به فرم دلخواه در آوریم نیازمند صرف وقت زیادی می­ شویم که در نهایت ممکن است نتیجۀ مناسبی را هم دریافت نکنیم (بگذریم که بی دلیل درجه حرارت سشوار را بالاتر می­ بریم، از فاصله کمتری حرارت را به موها می­ رسانیم  و موها را  به طور کامل برشته می­ کنیم و باعث آسیب دیدگی به آن می­شویم).

۳- آزمایش­ تشخیصی

خوب، برای اینکه بفهمیم موی ما از چه چیزی رنج می­ برد، آزمایش ساده­ ای را می‌توانیم با در دست نگهداشتن یک تار موی تازه شسته شده و تمیز انجام دهیم. توجه داشته باشیم که برای انجام این آزمایش نباید از محصولات مراقبتی مانند ماسک مو یا نرم کننده استفاده کرده باشیم بلکه مو باید خشک و کاملاً تمیز و عاری از هرگونه محصول مراقبتی باشد تا بتواند وضعیت اصلی و بدون فیلتر خود را به ما نشان دهد.

۳-۱- موی سالم

تار مو را از دو انتها و به آرامی می ­کشیم. اگر بدون پاره شدن، مو به حالت اولیه خود باز گشت، مو در سطح درست تعادل پروتئین و رطوبت قرار دارد (پس مشکل ظاهر بد و دوست نداشتنی موها را می ­توان در عامل یا عوامل دیگر جستجو نمود. شاید بهتر باشد به پزشک مراجعه کرده تا سطح ویتامین­ ها، مواد معدنی و سایر عوامل مؤثر در سلامت و زیبایی مو را بررسی کنید).

۳-۲-  تغییرات پروتئینی و رطوبتی مو

الف- اگر مو به مقدار زیادی کش آمد بدون آنکه به حالت قبلی خود برگردد، یعنی طول آن از طول اولیۀ خود هم بیشتر شد، مو نیازمند پروتئین مناسب است و در واقع ساختار پروتئینی مو دچار آسیب شده ­است. اگر در حین کشیدن، این تار مو پاره شود و فرصت کش آمدن پیدا نکند، میزان پروتئین در آن بیش از اندازۀ نیاز ساختار مو است.

ب- در مقابل اگر در زمان کشیدن، مو فقط کمی کش آمد و به راحتی پاره شد یا اینکه مو خشک و سخت باشد موی شما به رطوبت نیاز دارد (روزی ۸ لیوان آب در اینجا نیز فایده اش را مشخص می­ کند!).

به طور خلاصه برای بررسی تعادل میان کراتین و رطوبت مو:

      • مو بدون پارگی، بسیار کش می ­آید: میزان رطوبت زیاد است. از کمبود پروتئین رنج می­ برد؛
      • مو بلافاصله پس از کشیدن پاره می­ شود: پروتئین زیاد است و کمبود رطوبت دارد؛
      • مو به سرعت پاره نمی­ شود یا خیلی کش نمی­ آید: تعادل موجود است. در این حالت می­ توانید از محصولات مراقبتی مربوط به آبرسانی که پروتئین نیز دارند در اندازۀ مناسب استفاده کنید.

در نتیجۀ این آزمایش، اگر رطوبت زیادی درون موی شما وجود دارد، از محصولات حاوی پروتئین استفاده کنید و در مقابل اگر پروتئین زیادی درون موهای شما وجود داشت، از محصولات آبرسان مو استفاده نمایید.

در تصویر بالا، دو عکس کناری، موها را در وضعیتی نشان می ­دهند که مو بیش از اندازه پروتئین (عکس سمت چپ) یا رطوبت (عکس سمت راست) دریافت کرده است. عکس میانی حالتی از مو را نشان می­ دهد که تعادل کاملی میان رطوبت و پروتئین بر قرار است. عکس پایین، قبل و بعد از درمان با کراتین برای موهایی که از کمبود پروتئین رنج می­ برده­ اند را نشان می­ دهد. در این عکس، حالت وز دار و دسته دسته­ ای برای مو مشاهده می ­شود.

۴- آزمایش جایگزین

اگر از طریق تست بالا نتوانستید تشخیص دهید که پروتئین یا رطوبت مو در سطح تعادل قرار دارد یا خیر، نگران نباشید! نقشۀ پشتیبان در اختیار است. برای اجرای این نقشه کافی است موها را لمس کرده و ببینید لمس موی شما چه احساسی به شما می­ دهد؟

      • اگر رطوبت زیادی درون موهای شما باشد، در هنگام لمس کردن هم زمان احساس خشکی و نرم بودن می­ کنید، ظاهر مو وز دار است. به راحتی حالت نمی­ پذیرد و راحت می شکند (خرد می ­شود)؛
      • اگر پروتئین زیادی درون مو وجود داشته باشد، این بار هم از لمس مو احساس خشکی و شکنندگی می­ کنید، گره دار و کرک دار است، خشن و رشته رشته است، در هر دو حالت خیس و خشک به راحتی پاره می­ شود، کدر و بدون درخشش است و احساس می­ کنید جنس آن تغییر کرده است؛
      • اگر رطوبت موهایتان کم باشد، ظاهر مو خشک و متخلخل است، به راحتی پاره می­ شود و به راحتی گره می­ خورد؛ و
      • اگر مو فقدان پروتئین داشته باشد، ظاهری به اصطلاح پشمکی پیدا می کند، به رشته هایی چسبنده به هم تبدیل می شوند و کش می آید.

۵-انتخاب محصول مراقبتی مناسب

حال که دانستیم موها به غذا احتیاج دارند یا آب، می­ توانیم محصول مناسب تری را برای برنامۀ مراقبت از موها انتخاب کنیم. اگر مو نیاز به رطوبت دارد، می­ توانیم از روغن تراپی و روغن های طبیعی مانند روغن زیتون، نارگیل یا آرگان استفاده کنیم. از طرف دیگر اگر مو به پروتئین نیاز داشته باشد، باید به دنبال محصولاتی باشیم که این فاکتور در آن‌ها موجود است. نکته ­ای که در مورد انتخاب محصولات پروتئینی باید به آن دقت کرد این است که بهترین حالت زمانی است که آن محصول حاوی پروتئین هیدرولیز شده باشد زیرا این نوع پروتئین، پروتئینی است که مولکول­ های آن به واحدهای آمینو اسید شکسته شده­ اند تا قابل حل در آب موجود در فرمولاسیون محصول باشند و بتوانند به داخل رشته های مو نفوذ کند؛ هرچند کراتین، خود ماده ای غیر قابل انحلال در آب است.

برای اینکه بفهمیم محصول مراقبتی موی ما حاوی پروتئین هست یا نه، مسلماً باید به لیست مواد استفاده شده در ساخت آن محصول توجه کنیم و به دنبال کلمات کلیدی مانند هیدرولیز و پروتئین باشیم:

Hydrolysed/Hydrolyzed” “Protein”.

به علاوه باید به محل قرار گیری مادۀ مربوط به پروتئین توجه کنیم. بر اساس استاندارد­ها هرچه میزان مادۀ اولیه­ ای در محصول بیشتر باشد، آن محصول در ابتدای لیست مواد تشکیل دهنده قرار می­ گیرد.

توجه داشته باشیم که همانطور که گفته شد، آمینو اسیدها نیز خود واحدهایی از پروتئین هستند که با نفوذ عمیق به کورتکس مو باعث تقویت مو می ­شوند. بنابراین به عباراتی که حاوی این کلمه هستند مانند Silk amino acid   (آمینو اسید ابریشم) هم توجه کنیم.

اگر موی شما رنگ نشده و ضخیم یا خیلی متخلخل باشد، می­ توانید درمان قوی پروتئین را هر ۴ تا ۶ هفته یک بار انجام دهید. محصولات دیگری که برای موها استفاده می­کنید نباید شامل پروتئین باشند چون همۀ حرف بر سر حفظ تعادل است که در صورت استفاده از مواد پروتئینی دیگر، حجم آن در مو بیشتر شده و مشکل حل نخواهد شد.

استفاده از محصولات مراقبتی نیازمند تداوم هستند. بسته به وزن مولکولی و شامپوی استفاده شده، پروتئین­ های هیدرولیز شدۀ موجود در شامپو یا محصول مراقبتی می‌توانند زمان بیشتری روی مو باقی بمانند و مانند یک پوشش روی ساقۀ مو قرار گیرند. این باقی ماندن روی ساقۀ مو خود می­ تواند به تدریج باعث سنگینی مو شده و باعث شود قبل از آنکه مو شسته شود شکنندگی آن بیشتر شود. پس در به کار بردن این محصولات هم باید دقت کرد!!

در نهایت اگر بخواهیم به دلایل کم آبی مو اشارۀ مختصری داشته باشیم باید گفت که علل مختلفی برای این موضوع وجود دارد:

      • شما به اندازۀ کافی آب نمی نوشید! حداقل نیاز دارید که به میزان نصف وزن خود روزانه آب بنوشید و از یک رژیم غذایی مناسب پیروی کنید؛
      • برای خواب از روبالشی­ های ساتن یا ابریشم استفاده کنید؛
      • چربی طبیعی که توسط پوست سر تولید می­ شود، نمی­ تواند به تار­ و ساقۀ مو برسد؛
      • به اندازۀ کافی موهای خود را به نرم کننده ها آغشته نمی‌کنید یا از محصولات مناسب نوع موی خود استفاده نمی کنید؛
      • شامپوی شما مناسب موهایتان نیست و آن را خشک می­ کند؛
      • تعادل میان پروتئین و رطوبت موی شما از بین رفته است. شما پروتئین را بیش از اندازۀ رطوبتی که نیاز است مصرف می ­کنید و در نتیجه تعادل میان رطوبت و پروتئین را از بین می­ برید؛
      • محصولات مرطوب کننده (نمی­توانند) به داخل تار مو نفوذ نمی کنند؛
      • داروهایی که مصرف می­ کنید باعث تغییراتی در بدن شما می شوند که نهایتاً روی موی شما نیز اثر می­ گذارد یا بیش از اندازه از مواد شیمیایی مانند رنگ ­ها یا روشن کننده­ ها که به کوتیکول مو آسیب می زنند استفاده می­ کنید.

امیدوارم با توضیحات بالا تا حدودی به  ارتباط میان تعادل کراتین و رطوبت مو  و اثر آن بر خشکی و خرد شدن موها پی برده باشید و بتوانید با در نظر گرفتن موارد گفته شده، از خشکی و خرد شدن موهای خود جلوگیری نمایید.

 

سؤالات، تجربیات یا نظرات خود را با ما و دیگران به اشتراک بگذارید.

 

تهیه شده توسط تیم تولید محتوای We are Shimas

پیام بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *