آیا استفاده از جوش شیرین برای شستشوی مو مناسب است؟

جوش شیرین از جمله ترکیباتی است که مقالات و بررسی های متعددی در خصوص فواید بیشمارش در زمینۀ بهداشت فردی وجود دارد: شستن موها با جوش شیرین و اضافه کردن آن به شامپو، استفاده از آن به عنوان اسکراب و لایه بردار صورت، ضد عفونی کردن نواحی خصوصی، استفاده به عنوان دئودورانت و ده ها مورد مصرف دیگر. در این مقاله به بررسی این موضوع پرداخته می شود که آیا واقعاً شستن موها با جوش شیرین می تواند برای آنها مفید واقع شود؟

۱-   روش های پیشنهاد شده برای شستشوی مو با جوش شیرین

برای تمیز نمودن مو با جوش شیرین، روش های مختلفی پیشنهاد شده است که هر فرد متناسب با سلیقۀ خود یکی از آنها را بر می گزیند:

        • استفاده از محلول جوش شیرین و آب با توجه به خاصیت چربی زدایی آن؛
        • استفاده از جوش شیرین به تنهایی که از آن به عنوان شامپوی خشک خانگی یاد می کنند. در این روش یعنی استفاده از جوش شیرین به عنوان شامپوی خشک، کافی است پودر جوش شیرین به بن موها زده شود تا چربی از بین برود و موها از حالت خوابیدگی در آیند؛
        • استفاده از محلول سرکۀ سیب و جوش شیرین به طور همزمان؛
        • ترکیب کردن شامپو و جوش شیرین؛ و در نهایت
        • شستن مو با جوش شیرین و سپس آغشته نمودن موها به سرکۀ سیب و در آخر آب کشیدن موها.

۲-   بررسی های علمی و تجارب استفاده کنندگان چه می گویند؟

تحقیقات، شاهدی علمی بر اثر گذاری مثبت شستن مو با جوش شیرین به تنهایی یا ترکیب با مواد بالا (مثلاً شامپو) پیدا نکرده اند و در مقابل این احتمال را داده اند که جوش شیرین می تواند باعث آسیب به مو و پوست سر شود اما تجربۀ استفاده کنندگان از این ترکیب شامل قبول یا رد آن بوده است:

برخی از افرادی که از این ترکیب استفاده کرده اند، ادعا می کنند که موهای ایشان پس از استفاده نرم و درخشان شده است.

در مقابل تعدادی از افراد نیز هستند که ادعا می کنند که پس از مدتی استفاده از جوش شیرین به صورت مستقیم یا اضافه شده به شامپویشان، موهایشان بدحالت، کدر، خشک و شکننده شده است.  این افراد بازۀ زمانی استفاده شان بیشتر از یک سال بوده است.

برای بررسی اثر و گرفتن تصمیم نهایی باید کمی به شیمی جوش شیرین، مو و پوست سر برگردیم!

۳-   جوش شیرین و مو (دیدار قلیا و اسید): دو خانوادۀ بدون اشتراک

PH معیاری است که توسط آن میزان اسیدی/ بازی یا همان قلیایی بودن یک ماده سنجیده می شود. دامنۀ این سنجه، بین اعداد صفر تا چهارده تغییر می کند. موادی که در سطوح قبل از ۷ قرار گیرند، اسیدی هستند، موادی که حول و حوش هفت باشند، خنثی در نظر گرفته می شوند و هرچه عددِ بزرگتر از ۷ را به خود اختصاص دهند، در گروه بازها قرار می گیرند. اسیدی ترین حالت صفر و قلیایی ترین حالت چهارده است.

با این توضیح، جوش شیرین ماده ای قلیایی با PH حدود ۹ است.  پوست سر سطح اسیدی ای حدود ۵/۵ دارد که برای تارهای مو این مقدار نزدیک به ۴ می شود؛ یعنی تا همینجا هم می توان با یک حساب سرانگشتی متوجه شد که جوش شیرین می تواند به تنهایی تعادل مطلوب محیط اسیدی پوست سر و موها را از بین ببرد!

قدم بعدی جواب دادن به سوال زیر است:

۴-   برهم خوردن تعادل اسیدی، چه اثری بر موها دارد؟

همان طور که می دانید همه چیز از اتم و الکترون، پروتون و نوترون درست شده است و نوع آرایش الکترون ها و پروتون ها در هر ماده ای می تواند منجر به تبادل یا عدم تبادل بار الکتریکی با مواد دیگر شود.

طی تحقیقی که به بررسی سؤال بالا پرداخت، محققین به این نتیجه رسیدند که PH  قلیایی، شارژ الکتریکی منفی سطح فیبرهای مو را افزایش می دهد که در نتیجه باعث گسستگی میان فیبرها (تارهای مو) و آسیب به کوتیکول (پوشش فلس مانند روی مو) و شکنندگی تارهای مو می شود.

این گسستگی و آسیب به کوتیکول در چشم ما به صورت وز و کدری مو خود را نشان می دهد. به همین دلیل، میزان اسیدی بودن شامپو ها بر کنترل وز موها می تواند موثر باشد و هرچه شامپو یا هر مادۀ شستشوی دیگری که برای تمیز نمودن موها استفاده می شود قلیایی تر شود، می تواند در میزان وز و خشکی مو مؤثر تر شود.

بنابراین، هرچند مواد مضری مانند سدیم لوریل سولفات (SLS) که باعث خشکی مو می شود در شامپوها وجود دارند ولی بهتر است از جایگزین کردن شامپو با جوش شیرین یا اضافه کردن آن به شامپو خودداری نمود و تعادل محیط اسیدی موها و پوست سر را از بین نبرد. در این راستا، می توان به دنبال شامپو هایی بود که از چنین موادی عاری باشند.

۵-   موی من چقدر اسیدی است؟

مورد بعدی که در خصوص شستن مو ها با جوش شیرین (به صورت اضافه کردن آن به شامپو) باید توجه داشت این است که اعضای بدن هر فرد، سطح اسیدی/ قلیایی مخصوص به خود را دارد مثلاً با توجه به رژیم غذایی یا ساختار و شیمی بدن هر فرد:

        • خون بدن ما ( با PH ای بین ۳۵/۷ تا ۴۵/۷ ) به مقدار کمی قلیایی است؛
        • معده، به شدت اسیدی است و PH ای برابر ۵/۳ یا کمتر دارد.

در مورد پوست سر یا صورت، این ارگان اسیدی است ولی میزان اسیدی بودن آن برای هر فرد با فردی دیگر متفاوت است. بنابراین نمی توان بدون داشتن آگاهی از میزان اسدیتۀ پوست و موی خود، یک دستور شستشوی مو خلق کرد و آن را به همه پیشنهاد داد.

۶-    اثر معکوس جوش شیرین بر چربی پوست و مو

 مورد نکوهیدۀ بعدی در مورد استفاده از جوش شیرین به عنوان پاک کنندۀ مو به خصوص در صورت استفادۀ زیاد، خاصیت چربی زدایی آن است. شاید این خاصیت در بهداشت منزل مورد مثبت و دلخواهی باشد اما در مورد شستشوی مو، موضوع فرق می کند.

 اگر شما موهای خشکی دارید، استفاده از جوش شیرین به طور مرتب و کنترل نشده می تواند خشکی مو و پوست سر شما را بیشتر کند! در مقابل، اگر موها و پوست چربی دارید، با جذب چربی توسط جوش شیرین، پوست سر برای جبران آنچه از آن گرفته شده است و تغییری که احساس می کند، به ترشح چربی بیشتر تشویق خواهد شد و موها و پوست سر شما چربتر می شوند!

۷-   روی مثبت ماجرا

استفادۀ به جا و مناسب از جوش شیرین می تواند مفید هم باشد و آن زمانی است که مو ها از آلودگی های محیطی یا محصولات آرایشی یا مراقبتی از مو، انباشته شده اند و این مواد به داخل مو نفوذ کرده اند.

جوش شیرین یک پاک کننده یا Clarifier طبیعی است. بنابراین با رعایت مواردی مانند فاصلۀ زمانی مناسب در استفاده یا به کار بردن حجم مناسب از آن در شامپو به مقداری که میزان اسیدیتۀ مورد نیاز مو و پوست سر را دچار تغییرات شدید نکند، می توانید از خواص مثبت آن نفع ببرید.

سؤالات، تجربیات یا نظرات خود را با ما و دیگران به اشتراک بگذارید.

منابع:

Healthline.com

ncbi.nlm.nih.gov

Webmd.com

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *