سم زدایی: داستان یا واقعیت؟

سم زدایی بدن و انواع و اقسام رژیم ها و دستور تهیه نوشیدنی هایی با هدف سم زدایی یا کاهش وزن، موضوعاتی هستند که چند سالی است طرفداران زیادی پیدا کرده اند. اما آیا واقعاً این راهکار ها  آنگونه که ادعا و تبلیغ می کنند، اثر دارند؟

سم زدایی: داستان یا واقعیت؟

با اینکه نوشیدنی ها و رژیم های سم زدا طرفداران خود را دارند اما خبر بد آن است که بررسی های انجام شدۀ پزشکی، واقعیت موضوع را تأیید نمی کنند و شاهدی به دست نمی دهند که این ها واقعاً به سم زدایی از بدن، به آنگونه ای که ادعا می شود، کمک کنند و فرقی نمی کند که شما یک اسموتی سبز تیره حاصل از برگ های اسفناج و ساقۀ کرفس را بیاشامید یا آنکه رژیم آش های مختلف را بگیرید. به بیان بهتر، تحقیقات پزشکی و آماری به این نتیجه رسیده اند که این رژیم ها هیچ مادۀ سمی را از بدن شما خارج نمی کنند یا در زمان خروج، حامل هیچ مادۀ سمی نیستند.

قبلاٌ در مقاله های مربوط به اثرات الکل و همچنین معرفی کبد اشاره شد که در واقع دو ارگان کلیه و جگر هستند که وظیفۀ پاکسازی بدن از سموم، مواد آلاینده، فلزات سنگین یا ترکیبات مضر را از طریق ادرار یا مدفوع دارند و بنابراین چنانچه توجه ما به سلامت و مراقبت از بدن و به بیان بهتر، این دو ارگان خاص باشد و به سلامت آنها کمک کنیم مسلماً نتیجۀ بهتری از امتحان کردن نوشیدنی ها ورژیم هایی می گیریم که گاهی متناسب با مذاق، سبک زندگی و حتی اقتصاد خانوادۀ ما نیست. البته این دو عضو تنها اعضای از بین برندۀ مواد سمی نیستند و پوست و ریه های شما نیز در این امر فعالیت می کنند. در واقع این ارگان ها و به خصوص جگر به بدن شما کمک می کنند تا مواد سمی به ترکیبات بی ضرر تبدیل و از بدن خارج شوند.

برخی از مواد شیمیایی همچون انواعی از آلاینده ­های ارگانیک (POP)، فتالات ها (دی استرهای اسید فتالیک)، بیسفنول آ (BPA) و فلزات سنگین به راحتی بدن را ترک نمی کنند و در بافت های چربی یا خون انباشته شده و زمانی طولانی که حتی به چند سال هم می رسد طول می کشد تا از بدن خارج شوند.

جعفری

پس چرا احساس خوبی پیدا می شود؟

شاید این حرف به مذاق طرفداران خوش نیاید و این سوال را مطرح کنند که اگر این سیستم بی فایده است چرا و چطور افرادی که این روش ها را امتحان می کنند احساس بهتری دارند، ادعای تمرکز بیشتری می کنند یا پرانرژی تر هستند؟

جواب ساده است. فقط کافی است به حجم ویتامین ها، مواد معدنی، فیبر و سایر مواد مغذی که احتمالاً در حالت عادی خود را از آن محروم کرده اند و حالا در حجم بالا آنها را وارد بدن می کنند دقت کنید. چنانچه فرد، به طور متعادل و پیوسته به پیشنهادات تغذیه ای که محققان سلامت می کنند توجه داشته باشند و روزانه از میوه ها و سبزیجات تازه به عنوان منابع اصلی مصرف کند و روش های پخت را به طور متناسب و درست به کار بندند تا به مواد مغذی آسیب نرسد، این احساس برایش همیشگی و عادی خواهد شد. در واقع پس از شروع مقدار مکفی از منابع، شما از آنچه به آن عادت داشته اید (احساس خستگی، عدم تمرکز و مانند این ها) فاصله می گیرید و تجربۀ جدید را درک خواهید کرد.

به یاد داشته باشید بدن تا آنجا که نیاز داشته باشد از مواد مناسب استفاده می کنند و مازاد را دفع خواهد کرد.

با رژیم چه چیزی به دست خواهد آمد؟

معمولاً در یک رژیم سم زدایی، از شما خواسته می شود روزه بگیرید یا دفعات خورد و خوراک خود را محدود کنید و سپس با حجمی از میوه ها، سبزیجات، آب میوه ها، آب (از حالت ساده تا ترکیب شده با برش های خیار یا ترکیبی از زنجبیل و عسل یا سرکه سیب و عسل و موارد مشابه)، آب نمک، آب و لیمو و مانند اینها معده تان را بمباران کنید. در برخی موارد هم قبل از شروع دوره از شما خواسته می شود تا از مسهل ­ها، مدر ها، ویتامین ها، مواد معدنی و دمنوش های خاصی مصرف کنید و از عدم انباشت مواد مضر در روده و مجاری دفع خود (کولون) مطمئن باشید و به شما این قول را می دهند که پس از این مراحل:

    • بدنتان با روزه گرفتن استراحت کرده است؛
    • جگر فرصت پاکسازی را پیدا کرده است؛
    • از طریق ادرار، عرق و مدفوع مواد سمی از بدن خالی شده اند (مگر قبلاً هم همین اتفاق نمی افتاده است؟ اگر نه که این یعنی ارگان مربوطه دچار مشکل است و باید پزشک را ملاقات کنید)؛
    • گردش خون بهبود می یابد؛
    • به بدنتان مواد غذایی مفید را وارد کرده اید (اگر قبلاً هم از این مواد مصرف می کرده اید، آنها چه بوده اند)؟

نکتۀ دیگری که در خصوص این رژیم های سم زدایی مطرح می شود، فاز تخلیۀ روده ها است با این عنوان که تا زمانی که شما دفع کاملی از تفالۀ مواد هضم شده نداشته باشید، این سم زدایی به درستی انجام نمی شود؛ ولی:

    • آیا شما از سلامت دستگاه گوارش و دفع خود مطمئن هستید که حالا برای خالی شدن بیشتر روده ها تلاش می کنید؟
    • اگر شما قبلاٌ به اندازۀ کافی از فیبر استفاده کرده باشید، به اندازۀ حداقل پیشنهادی مناسب با سن و جنستان آب نوشیده باشید، ارگان داخلی در بدن شما به درستی کار کند، استرس نداشته باشید و مانند اینها آیا اصلاً تجربۀ یبوست را خواهید داشت؟
    • آیا آمادگی تجربۀ گرفتگی ها، نفخ، تهوع و استفراغی که در مرحلۀ پاکسازی کولون اتفاق می افتند را دارید؟

با همۀ این ها، این رژیم ها با توجه به مواد مورد مصرفی می توانند منافع دیگری را برای فرد تجربه کننده به همراه داشته باشند، از آن جمله:

    • باعث جلوگیری از مصرف مواد غذایی حاوی فلزات سنگین یا آلاینده های ارگانیک می شوند؛
    • (احتمالاً) چربی اضافه از بین می رود؛
    • مواد غذایی با ارزش بالا مصرف می شود؛
    • از مصرف غذا های فراوری شده جلوگیری می شود؛
    • باعث کاهش استرس، افزایش آرامش و خواب راحت می شوند؛

چطور به ارگان های تصفیه کننده کمک کنیم؟

با توجه به مطلب بالا، به نظر می رسد بتوانیم دور از این ترند ها و چالش ها به بدنمان کمک کنیم تا خود را همواره به درستی بازسازی کند. گوشه ای از این کمک ها می توانند شامل موارد زیر باشند:

    • مصرف الکل را کاهش دهید.

قبلا در مقالۀ مربوط به آثار مخرب الکل، به مضراتی که آن برای کلیه ها و جگر و دیگر اعضای داخلی بدن دارد اشاره شده بود. توجه داشته باشید که ۹۰ درصد از الکل نوشیده شده توسط جگر متابولیز می شود. آنزیم های کبد، الکل را به اسِت-آلدهید تبدیل می کنند که مادۀ شیمیایی شناخته شده ای است که مسبب سرطان است. با شناسایی این ماده در کبد به عنوان یک مادۀ سمی، کبد دوباره دست به کار می شود و آن را به مادۀ بی ضرر استات تبدیل می کند تا از بدن خارج شود. با افزایش مصرف الکل، عملکرد طبیعی کبد به خطر می افتد و درنتیجه مواد سمی دیگر نمی توانند به خوبی از بدن خارج شوند.

    • خواب کافی داشته باشید.

خواب با کیفیت و به اندازه به مغز اجازه می دهد خود را مجدداً سازماندهی و شارژ کند و  محصولات حاصل از تجزیۀ مواد مضر از بدن خارج شوند. از جملۀ این محصولات می توان به پروتئینی با نام بتا-آمیلوید اشاره کرد که مرتبط با بیماری آلزایمر است. اگر خواب کافی نداشته باشید فرصت دفع اینگونه مواد را از بدن خود می گیرید.

    • آب بیشتری بنوشید.

نوشیدن آب باعث تنظیم دمای بدن، لغزندگی مفاصل، کمک به سیستم گوارش و جذب مواد مغذی و خارج کردن مواد سمی می شود.

سول های بدن نیاز دارند تا مرتباً ترمیم شوند و مواد مغذی را برای مصرف بدنتان آماده کنند. فعالیت آنها باعث به وجود آمد موادی همچون اوره و دی اکسید کربن می شود که در صورت انباشت در خون مضر خواهند بود.

آب باعث انتقال این مواد به خارج از بدن و از طریق ادرار، تنفس یا عرق می شود. میزان مناسب آب برای آقایان ۳/۷ لیتر و برای خانم ها ۲/۷ لیتر است که البته حسب رژیم غذاییتان، محل زندگیتان و سطح فعالیتتان تغییر می کند.

    • مصرف قند و غذاهای فراوری شده را محدود کنید.

این نوع از مواد غذایی با اثری که بر ابتلا به بیماری هایی همچون بیماری های قلبی، سرطان یا دیابت ها دارند باعث می شوند تا بدن توانایی طبیعی خود در پاکسازی را از دست بدهد و در نتیجه سموم از بدن خارج نشده و به ارگان هایی چون کبد و کلیه ها آسیب جدی وارد شود. جایگزین کردن این نوع از ماکولات با میوه ها یا سبزی ها می تواند عامل حفظ سلامتی و کمک به سم زدایی طبیعی بدن باشد.

    • موادی با آنتی اکسیدان بالا را مصرف کنید.

آنتی اکسیدان ها موادی هستند که سلول های بدن شما را از عواملی با نام رادیکال های آزاد محافظت می کنند. بدن به طور طبیعی و به منظور فرایندهای سلولی همانند هضم، این مواد را آزاد می کند اما موادی همچون الکل، دود تنباکو (سیگار)، رژیم غذایی نامناسب و مجاورت با آلاینده ها بیش از مقدار نیاز این عوامل را تولید می کنند. زیاد شدن آنها در بدن می تواند به سلول های بدن شما آسیب بزند و در نتیجه بیماری هایی همچون بیماری های قلبی یا کبدی، آسم و حتی برخی از انواع سرطان را ایجاد کنند. مصرف به اندازه مواد غذایی حاوی آنتی اکسیدان از افزایش این عوامل در بدن و نتیجتاً ابتلا به بیماری ها جلوگیری می کنند.

    • مواد غذایی سرشار از پروبیوتیک ها را فراموش نکنید.

سلامت دستگاه گوارش از مهمترین عوامل سالم نگهداشتن سیستم سم زدایی بدن است. سلول های روده خود دارای سیستم سم زدایی هستند که خود و بدن را از مواد سمی محافظت می کنند. سلامت آنها را می توانید با استفاده از پریبیوتیک ها که نوعی فیبر تغذیه کننده باکتری های خوب معده هستند شروع کنید. تعادل این باکتری های خوب از طریق باکتری های مضری که به واسطۀ آنتی بیوتیک ها، بهداشت ناکافی دهان و دندان و کیفیت رژیم غذایی ایجاد می شوند، بر هم می خورد. این بر هم خوردگی تعادل، سیستم ایمنی و سم زدایی بدن شما را ضعیف خواهد کرد و درنتیجه بروز بیماری را افزایش می دهد.

    • مصرف نمک را محدود کنید.

مصرف بیش از اندازۀ نمک، باعث احتباس مایعات در بدن شما می شود که این موضوع به خصوص اگر در کلیه ها یا کبد خود مشکل داشته باشید بیشتر خواهد شد. در حالت احتباس مایعات پیشنهاد می شود حجم مصرف مایعات و به خصوص آب را افزایش دهید. با مصرف بیشتر نمک نسبت به آب، بدن شما به طور خودکار هورمون های ضد ادرار ترشح می کند در نتیجه کلیه ها نمی توانند ادرار و همینطور سم های موجود در مایعات بدن را تخلیه کنند. برای کاهش اثر نمک می توانید از غذاهایی حاوی پتاسیم همچون سیب زمینی، لوبیا قرمز، موز و اسفناج استفاده کنید.

سؤالات، تجربیات یا نظرات خود را با ما و دیگران به اشتراک بگذارید.

منابع:

Healthline.com1

Healthline.com2

Healthline.com3

Mayoclinic.org

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *