آلفا هیدروکسی اسید ها و نکاتی که باید در مورد آنها دانست

آلفا هیدروکسی اسید چیست؟ سوالی که احتمالاً بعضی از ما آن را در کنار سوالات دیگری در  ذهن خود مرور کرده باشیم. در این مطلب سعی داریم به همه چیز در خصوص آن بپردازیم چون: زیبایی با دانش ماندگارتر است!

۱-   آلفا هیدروکسی اسید  چیست؟

آلفا هیدروکسی اسید ها گروهی از  اسید هایی هستند که مادر طبیعت آن را در گیاهان و حیوانات گنجانده است و بنابر منشاء تهیه نام های مختلفی به خود می گیرند. به عنوان مثال، آلفا هیدروکسی اسید های موجود در مرکبات با نام اسید سیتریک شناخته می شوند، اسید گلیکولیک در ساقۀ نیشکر یافت می شود و اسید لاکتیک را می توان در آب گوجه فرنگی یافت. اسید مالیک جای خود را در سیب ها تثبیت کرده است و اسید تارتاریک در انواع انگور ها وجود دارد و این لیست ادامه دارد ولی فعلاً در همینجا  متوقف می شویم.

با توجه به خاصیتی که این اسید ها دارند، از آنها بیشتر در مراقبت های زیبایی و بعضاً درمانی پوست و به خصوص در زمان خشکی، مقابله با چروک، محصولات ضد پیری مانند سرم ها، تونر ها، لایه بردارها و همراه با داروهای ضد آکنه (رتنوید ها)  استفاده می شود. از آنجا که این اسید، اسیدی طبیعی است و در مواد غذایی یافت می شود، نام های مختلفی برای آن انتخاب کرده اند:

    • اسید لاکتیک (اسید ۲-هیدروکسی پروپیونیک)؛
    • اسید آلفا هیدروکسی تانوئیک؛
    • اسید سیتریک؛
    • اسید سیب؛
    • اسید تارتاریک؛
    • اسید گلیکولیک؛
    • اسید هیدروکسیکاپریلیک؛
    • اسید هیدروکسی پروپیونیک؛
    • اسید مالیک؛
    • اسید های آلفا هیدروکسیل؛
    • اسید آلفا هیدروکسی؛
    • AHA اختصار آلفا هیدروکسی اسید؛
    • اسید ماندلیک؛
    • اسید میوه های مخلوط(به نظر خوشمزه میاد)؛

البته با توجه به ماده ای که اسید از آن تهیه می شود می توان آنها را در هفت گروه کلی زیر طبقه نمود:

    • اسید سیتریک ( یا اسید مرکبات)؛
    • اسید گلیکولیک (اسید حاصل از ساقۀ نیشکر)؛
    • اسید هیدروکسی کاپریلیک (حاصل از حیوانات)؛
    • اسید هیدروکسی کاپروئیک (حاصل از ژله رویال)؛
    • اسید لاکتیک ( به دست آمده از لاکتوز یا دیگر کربوهیدرات ها)؛
    • اسید مالیک ( حاصل از میوه ها)؛ و
    • اسید تارتاریک (به دست آمده از انواع انگور ها).

۲-   تحقیقات انجام شده در بررسی بی ضرر بودن AHA

با توجه به آنکه هر مادۀ طبیعی لزوماً بی ضرر یا بی خطر نیست، تحقیقاتی نیز در خصوص بی ضرر بودن AHA  انجام شده است که عمدتاً مربوط به موارد زیر هستند:

الف- اثر آنها در زمان استفاده در کرم ها و  حساس شدن پوست انسانی در برابر اشعات فرابنفش خورشید؛

ب- بررسی سرعت واکنش پوست به بازگشت به وضعیت نرمال؛ و

ج- بررسی اثر آنها در جلوگیری از  تخریب DNA توسط اشعات فرا بنفش.

مطالعات انجام شده تایید کرده اند که استفاده از آلفا هیدروکسی اسید ها باعث افزایش حساسیت پوست به اشعات فرا بنفش می شود. در تحقیقات انجام شده، شرکت کنندگان در تحقیق پس از ۴ هفته مصرف محصول حاوی AHA افزایش حساسیتی برابر با ۱۸ درصد را تجربه نمودند. البته باید توجه داشت که این حساسیت بر گشت پذیر است و با توقف در استفاده از محصولات حاوی AHA، حساسیت پذیری نیز رفع خواهد شد. این اتفاق معمولاً از یک هفته پس از توقف استفاده از اسید شروع خواهد شد.

علاوه بر این تحقیقات نشان داده اند که زمانی که آلفا هیدروکسی اسید ها در کرم های زیبایی به کار روند نفوذ پذیری بیشتری را نسبت به حالت مایع از خود نشان می دهند. باید توجه داشت که تحقیقات بیشتری در خصوص خواص AHA برای ایجاد حساسیت به اشعات فرابفش یا نفوذ پذیری نیاز است.

۳-   اثر هیدروکسی اسید ها بر پوست

تحقیقات زیادی روی موارد استفاده و اثر گذاری AHA ها انجام شده است. هر چند انواع مختلفی از آلفا هیدروکسی اسید ها در دسترس هستند اما اسید گلیکولیک و اسید لاکتیک بیشترین اثرات را دارند و تحقیقات زیادی نیز روی آنها انجام شده است. این دو AHA احتمالا باعث التهاب کمتری در پوست نیز می شوند به همین دلیل تعداد زیادی از محصولات مراقبتی بدون نیاز به نسخۀ پزشک شامل اسید گلیکولیک یا اسید لاکتیک هستند.

با توجه به اثری که آلفا هیدروکسی اسید ها بر روی پوست و سلول های مردۀ آن دارند، این اسید ها باعث می شوند که لایۀ سلول های مرده از روی پوست بلند شوند و در نتیجه به تجدید تولید سلول های پوستی کمک خواهد شد. علاوه بر این آنها می توانند در افزایش ضخامت لایۀ پوست مفید واقع شوند. با توجه به این خاصیت از بین برندگی سلول های مرده، آنها عمدتاً برای لایه برداری استفاده می شوند ولی برای

    • کلاژن سازی و گردش خون
    • اصلاح تغییرات رنگ پوست حاصل از جای جوش یا افزایش سن
    • بهبود ظاهر خصوط سطحی و چروک ها
    • جلوگیری از بازشدن آکنه
    • روشن کردن پوست و
    • افزایش سطح جذب محصول پوستی

نیز مفید هستند.

۴-   موارد استفاده

این اسید ها عمدتاً در محصولات مربوط به آبرسانی مورد استفاده قرار می گیرند. بنابراین در زمانی که محصولی مرطوب کننده را تهیه می کنید به احتمال زیاد با یک یا چند مورد از اعضای این خانوادۀ اسیدی در لیست مواد تشکیل دهندۀ محصول برخورد خواهید نمود. استفاده از این محصولات آلفا هیدروکسی اسیدی ممکن است شما را در مواردی همچون:

    • جلوگیری از آکنه پس از استفاده از کرم ها، ماسک های لایه بردار یا لوسیون ها؛
    • بهبود جای جوش به واسطۀ حضور در ماسک ها و محصولات لایه بردار؛
    • رفع خشکی دهان بعد از استفاده از برخی داروها و به صورت اسید مالیک؛
    • رفع درد ناشی از فیبروم یالژیا (سندرم درد اسکلتی-عضلانی مزمن) با استفاده از مالیک اسید در کنار مگنزیم؛ و
    • کاهش اثرات ملاسما (تغییر رنگ پوست)

کمک کنند. در کنار اینها استفاده از آلفا هیدروکسی  اسید ها لزوماً برای رفع مشکلات زیر مفید نیست و تحقیقات، شاهدی برای اثر گذاری آنها پیدا نکرده است:

    • خشکی پوست ارثی؛
    • در مان ویروسی پوستی با نام مولاسکوم؛ هرچند تحقیقات اولیه در مورد استفاده از اسید لاکتیک و اسید سالیسیلیک امیدوار کننده بوده اند؛
    • اضافه وزن؛
    • رفع کامل استرچ مارک ها ( ترک های پوستی ناشی از تغییرات وزن یابارداری)؛

۴-۱- لایه برداری

استفادۀ اصلی از آلفا هیدروکسی اسید ها در محصولات لایه بردار است. لایه برداری به پروسه ای اطلاق می شود که سلول های سطحی پوست از روی آن جدا می شود که این امر به خلاص شدن از سلول های مرده و اجازه به تولید سلول های جدید و جوان کمک می کند.

با افزایش سن، چرخۀ تولید سلول های جدید پوست کاهش می یابد که این امر باعث تجمع سلول های مرده روی سطح پوست می شود. در زمانی که این افزایش بیش از اندازه شود، ظاهر پوست نیز مرده به نظر می رسد و شادابی خود را از دست خواهد داد. تجمع سلول های مرده می تواند باعث ایجاد مشکلاتی مانند افزایش چین و چروک، لکه های ناشی از افزایش سن و آکنه برای لایۀ پوستی بستر نیز شود.

باید توجه داشت که هر نوع آلفا هیدروکسی اسیدی نمی تواند به عنوان لایه بردار استفاده شود و همچنین میزان اسید به کار رفته در محصول در قدرت لایه برداری نیز مهم است: هر چه میزان اسید به کار رفته در محصول بیشتر باشد اثر لایه برداری آن نیز بیشتر خواهد بود.

لایه برداری که توسط اسید ها انجام می شود باعث جوان شدن سلول های پوست می شود که این خود به روشن شدن و لطافت پوست کمک می کند.

۴-۲- کمک به کلاژن سازی پوست

کلاژن یک فیبر غنی از پروتئین است که به حجیم بودن و نرمی پوست کمک می کند. با افزایش سن، این فیبر ها شکسته می شوند. آسیب های ناشی از آفتاب نیز می توانند از بین رفتن کلاژن را سرعت ببخشند. این از بین رفتن باعث افتادگی و شل شدن پوست می شود.

کلاژن در لایۀ میانی پوست یعنی درمی موجود است و در زمانی که لایۀ بالایی (بیرونی- اپیدرم) برداشته می شود، موادی مانند AHA ها می توانند خود را به درمی برسانند. AHA ها با از بین بردن فیبرهای کلاژن قدیمی و تولید کلاژن جدید می توانند از افتادگی و شل شدن پوست جلوگیری کنند.

۴-۳- افزایش گردش خون

آلفا هیدروکسی اسید ها باعث بهبود گردش خون هم می شوند. این بهبود باعث می شود رنگ پریدگی صورت نیز بر طرف شود. علاوه بر این در زمانی که گردش خون بهبود یابد، سلول ها می توانند مواد مغذی مورد استفاده شان را بیشتر و بهتر دریافت کنند.

۴-۴- درمان و جلوگیری از آکنه

آکنه در زمانی اتفاق می افتد که منافذ پوست توسط سلول های مرده، سبوم (چربی پوست) و باکتری ها پر و بسته شوند. لایه برداری ای که از طریق AHA ها انجام می شود می تواند به رفع این گرفتگی ها کمک کند و در نتیجه از ایجاد آکنه جلوگیری نماید.

علاوه بر این AHA  می تواند به کوچک شدن منافذ پوست که در پوست های مستعد آکنه مشاهده می شود کمک کند. لایه برداری با استفاده از اسید گلیکولیک یا لاکتیک می تواند به رفع جای جوش نیز کمک کند.

با توجه به این خاصیت آلفا هیدروکسی اسید ها علاوه بر صورت می توان از آنها در نواحی دیگر بدن که مستعد آکنه هستند مانند پشت یا سینه نیز استفاده نمود.

برای درمان آکنه با این اسید ها علاوه بر استفادۀ منظم باید صبور هم بود زیرا برای مشاهدۀ نتایج رضایت بخش دو تا سه ماه زمان نیاز است.

۴-۵- کمک به جذب بهتر محصولات دیگر

ازبین بردن سلول های مردۀ پوست باعث می شود تا محصولات مراقبتی با بافت زنده تماس بیشتری پیدا کنند و در نتیجه بیشتر و بهتر جذب پوست شده و کار درست خود را انجام دهند.

۵-   بتاهیدروکسی اسید ها چه هستند

بتا هیدروکسی اسید ها (BHA) که در محصولات مراقبتی پوست نیز به وفور یافت می شوند بر خلاف آلفا هیدروکسی اسید ها تنها یک منبع تولید دارند: اسید سالیسیلیک.  مانند AHA ها ، اسید سالیسیلیک هم برای از بین بردن سلول های مردۀ پوست مورد استفاده قرار می گیرد و باعث از بین رفتن جوش های سرسیاه، سر سفید و گرفتگی منافذ پوست می شود. بتا هیدروکسی اسید ها می توانند کارکردی همانند AHA ها برای پوست داشته باشند.

در صورتیکه پوست شما مشکلات مربوط به افزایش سن را تجربه می کند بهتر است از محصولات AHA استفاده کنید در حالیکه BHA ها در زمانی منفعت بیشتری خواهند داشت که شما پوستی حساس و مستعد آکنه دارید. با توحه به اینکه می توان AHA  و BHA ها را در کنار هم استفاده نمود، می توانید BHA  خود را به صورت روزانه و AHA خود را به صورت هفتگی و در فرم محصولات لایه بردار استفاده کنید.

اگر تصمیم به استفادۀ همزمان دارید، باید محصولات را به تدریج با یکدیگر ادغام و مورد استفاده قرار دهید. استفادۀ بیش از اندازۀ AHA ها و BHA ها و مواد شیمیایی دیگر به طور همزمان می تواند باعث التهاب پوستی شود علاوه بر این که اثر معکوسی بر چروک ها، آکنه و مشکلات پوستی دیگر خواهند داشت.

۶-   اثرات جانبی آلفا هیدروکسی اسید ها

برای اکثر افراد، این اسیدها در زمانی که دوز  استفاده در لوسیون یا کرم ۱۰ درصد یا کمتر باشد، بی ضرر خواهند بود. با این حال برخی افراد ممکن است حساسیت بیش از اندازه به نور خورشید را تجربه کنند بنابراین بهتر است در زمان استفاده از آلفا هیدروکسی اسید ها از محصولات مراقبت در برابر آفتاب استفاده شود.

در زمان استفاده از این اسید ها ممکن است پوست شما کمی التهاب، قرمزی، ورم، خارش یا بی رنگ شدگی از خود نشان دهد.

لایه بردارها و کرم هایی که دوز استفاده شده آلفا هیدروکسی اسید در آنها بیشتر از ۱۰ درصد باشد حتما باید تحت نظر پزشک متخصص پوست مورد استفاده قرار گیرند. لایه بردارها می توانند التهابات متوسط تا شدید، قرمزی و سوختگی را ایجاد کنند. محصولات لایه برداری که بیشتر از زمان پیشنهاد شدۀ تولید کننده روی پوست باقی بمانند می توانند باعث سوختگی پوست شوند.

در مورد هر کدام از شرایط زیر نیز بهتر است قبل از استفاده از آلفا هیدروکسی اسید با پزشک خود مشورت نمایید:

    • پوست تازه اصلاح شده؛
    • بریدگی یا سوختگی پوست؛
    • پسوریاس؛
    • اکزما.

در زمان استفادۀ خوراکی از اسید مالیک، این اسید برای استفادۀ کوتاه مدت احتمالاً  بی ضرر خواهد بود. برای برخی از افراد استفاده از این نوع داروها می تواند باعث بیرون روی، سرگیجه و احساس ناراحتی در معده شود.

باید دقت داشت در زمان بارداری و شیر دهی، دوز کمتر از ۱۰ درصد احتمالاً مشکلی ایجاد نخواد کرد اما در این دوران نباید از اسید مالیک استفاده نمود.

در مورد پوست های حساس، آلفا هیدروکسی اسید ها می توانند حساسیت پوست را افزایش دهند زیرا باعث جداسازی سلول های لایۀ رویی پوست می شود.

با توجه به اثرات جانبی که AHA  ها می توانند بر پوست داشته باشند:

    • حجم AHA در محصول مراقبتی باید ۱۰ درصد یا کمتر باشد؛
    • محصول نهایی باید سطح اسیدیته ای برابر با سه و نیم یا بالاتر داشته باشد؛ و
    • محصول نهایی به گونه ای فرموله شده باشد که از پوست در برابر افزایش حساسیت در مقابل خوشید محافظت نماید یا محصول به نحوی بسته بندی شود که به مصرف کننده هشدار استفاده از محصولات مراقبت از آفتاب را بدهد.

پیشنهادات، تجربیات و نظرات خود را با ما و دیگران به اشتراک بگذارید.

منابع:

Fda.gov

Healthline.com

Webmd.com

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *